 |
| หน่วยงานในสังกัดกระทรวงไอซีที |
|
| |
กรม
อุตุนิยมวิทยา
|
สำนักงาน
สถิติแห่งชาติ
|
|
|
ทีโอที
|
กสท.
|
|
ไปรษณีย์ไทย
|
ซิป้า
|
|
|
| << เชื่อมโยงเว็บไซต์ >> |
|
แผนที่การเดินทาง
|
|
|
หน้าแรก \
แนะนำหนังสือ
 แนะนำหนังสือ
โดย สมภพ ภูริวิกรัยพงศ์
คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร 51 ถนนเชื่อมสัมพันธ์ เขตหนองจอก กรุงเทพ 10530
โทร 02-988-3655, 02-988-3666 โทรสาร 02-988-4040 E-mail: sompop@mut.ac.th
| หนังสือ |
: จดหมายเหตุดาราศาสตร์จากฝรั่งเศสเกี่ยวกับราชอาณาจักรสยามในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช |
| ผู้แต่ง/บรรณาธิการ |
: อารี สวัสดี |
| สำนักพิมพ์/สถาบัน |
: สมาคมดาราศาสตร์ไทย |
| ปีที่พิมพ์ |
: พ.ศ. 2543 |
| จำนวนหน้า |
: 139 หน้า |
| แหล่งสืบค้น |
1) สำนักหอสมุดกลาง สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง
เลขที่สืบค้น QB82.T5 จ131
2) สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี
เลขที่สืบค้น QB43.2 ส-จ 2543
|
หนังสือจดหมายเหตุเล่มนี้ได้รวบรวมเอกสารทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญด้านดาราศาสตร์ในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ซึ่งถูกบันทึกโดยคณะบาทหลวงเจซูอิตที่ร่วมเดินทางมากับคณะราชทูตฝรั่งเศสครั้งที่ 1 เมื่อ ค.ศ. 1685 (พ.ศ. 2228) โดยในช่วงเวลาที่อยู่ในราชอาณาจักรสยาม คณะบาทหลวงเจซูอิตได้สังเกตการณ์และบันทึกจันทรุปราคาไว้ถึง 2 ครั้ง ซึ่งเกิดขึ้นในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1685 เดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1686 ตามลำดับ โดยในครั้งแรกนั้นมีภาพเขียนบันทึกเหตุการณ์สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงเสด็จทอดพระเนตรจันทรุปราคาเต็มดวง ณ พระที่นั่งเย็น ทะเลชุบศร เมืองลพบุรี
นอกจากนี้หนังสือจดหมายเหตุเล่มนี้ได้แสดงข้อความการบันทึกการเกิดสุริยุปราคาในวันที่ 29 เมษายน ค.ศ. 1688 (พ.ศ. 2231) และภาพเขียนสมเด็จพระนารายณ์มหาราชในขณะทรงทอดพระเนตรสุริยุปราคา ณ พระที่นั่งเย็น ทะเลชุบศร เมืองลพบุรี ซึ่งเอกสารและภาพเขียนดังกล่าวถือได้ว่าเป็นข้อมูลที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ของราชอาณาจักรสยาม ซึ่งต่อมานักดาราศาสตร์ของไทยได้มีการทำวิจัยและวิเคราะห์ถึงความสัมพันธ์ระหว่างเหตุการณ์สุริยุปราคาในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช กับเหตุการณ์สุริยุปราคา พ.ศ. 2411 ที่ตำบลหว้ากอ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์[1]
หนังสือจดหมายเหตุเล่มนี้ยังได้กล่าวถึงข้อสังเกตเรื่องการนับศักราชปีปฏิทินและความรู้ทางดาราศาสตร์ของชาวสยาม อีกทั้งเอกสารหลายชิ้นที่บ่งถึงการสังเกตปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ ณ สถานที่ต่างๆทั่วโลกที่จดบันทึกโดยคณะบาทหลวงเจซูอิต ที่ส่งไปให้ราชสำนักของประเทศฝรั่งเศส ซึ่งเอกสารต่างๆเหล่านี้เป็นข้อมูลสำคัญที่นำไปสู่การวิเคราะห์ถึงสาเหตุหรือแรงจูงใจที่ส่งเสริมนโยบายการแพร่ขยายอิทธิพลของราชสำนักฝรั่งเศสต่อภูมิภาคเอเชียและทั่วโลก ทั้งในด้านเศรษฐศาสตร์และด้านการทหาร
จุดเด่นของหนังสือเล่มนี้
ถึงแม้ว่าการอ่านบันทึกการสังเกตปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ในหนังสือจดหมายเหตุเล่มนี้จะมีความยุ่งยากต่อการทำความเข้าใจ อันเนื่องมาจากปัจจัยหลายประการ อาทิเช่น ความรู้พื้นฐานทางดาราศาสตร์ หรือการแปลภาษาฝรั่งเศสยุค 300 ปีที่แล้วมาเป็นภาษาไทยที่อาจจะไม่สมบูรณ์ตามความหมายของภาษาในสมัยนั้น
แต่หนังสือจดหมายเหตุเล่มนี้มีกลยุทธ์ในการนำเสนอที่เฉียบแหลม โดยใช้บทความของอาจารย์ภูธน ภูมะธน นำเสนอเป็นส่วนแรกของหนังสือเล่มนี้ โดยได้บรรยายถึงความอุตสาหะและความมุ่งมั่นของคนไทยคนหนึ่งที่ตระหนักถึงความสำคัญของข้อมูลทางประวัติศาสตร์ไทยที่เกี่ยวข้องกับความเจริญทางด้านวิทยาศาสตร์ในสมัยนั้นซึ่งถูกบันทึกไว้น้อยมากโดยฝ่ายไทย โดยหลักฐานดังกล่าวเป็นหลักฐานชิ้นสำคัญที่แสดงถึงความสนพระทัยของพระมหากษัตริย์ไทยที่มีต่อดาราศาสตร์เมื่อ 300 ปีที่แล้ว
เมื่อมีบทขึ้นต้นที่ได้สร้างบรรยากาศร่วมแล้ว ก็ย่อมจะมีบทส่งท้าย ในหนังสือจดหมายเหตุเล่มนี้ก็เช่นกัน อาจารย์อารี สวัสดี นายกสมาคมดาราศาสตร์ไทยได้บรรยาย วิเคราะห์และพร้อมกับชี้ให้ผู้อ่านได้เห็นว่า อะไรเป็นสาเหตุให้ราชสำนักฝรั่งเศสสมัยพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 ได้ส่งคณะบาทหลวงเจซูอิตให้ร่วมเดินทางมากับคณะราชทูตเพื่อเจริญสัมพันธ์ไมตรีกับราชอาณาจักรสยาม และราชอาณาจักรอื่นๆทั่วโลก
สารบัญ
- เอกสารดาราศาสตร์ไทย สมัยสมเด็จพระนารายณ์
- การสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ ณ ราชอาณาจักรสยาม
- การสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ ณ เมืองละโว้ ราชอาณาจักรสยาม ปี ค.ศ. 1687
- การสังเกตจันทรุปราคาวันที่ 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 1686 ณ ราชอาณาจักรสยาม
- ข้อสังเกตเรื่องการนับศักราชปีปฏิทินและความรู้ทางดาราศาสตร์ของชาวสยาม
- ดาราศาสตร์อินเดีย
- ผลการสังเกตการณ์ที่แหลมกู๊ดโฮป ของคณะบาทหลวงเจซูอิตที่เดินทางไปปฏิบัติภารกิจในประเทศจีน
- การสังเกตปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ตามสถานที่ต่าง ๆ ในอินเดียตะวันออก
- สารบรรณดาราศาสตร์คริสตศตวรรษที่ 17 (ค.ศ. 1682)
- การสืบค้นภูมิปัญญาทางดาราศาสตร์ ณ ราชอาณาจักรสยาม หนึ่งรอบนักษัตรหลัง 300 ปี ดาราศาสตร์ไทย
- เส้นเวลาดาราศาสตร์-ประวัติศาสตร์
เอกสารอ้างอิง
[1] ดร.ขาว เหมือนวงศ์, "ความสัมพันธ์ระหว่างสุริยุปราคาที่สมเด็จพระนารายณ์มหาราชทรงทอดพระเนตรที่ลพบุรี กับที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงทอดพระเนตรที่หว้ากอ", 300 ปี ดาราศาสตร์ไทย, ศูนย์บริภัณฑ์เพื่อการศึกษา, พ.ศ. 2530, หน้า 29 - 45
กลับไปด้านบน
|
