ศูนย์รวมความรู้

กระทรวงเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร

รายละเอียดแนวทางการพัฒนากิจการอวกาศ
ของประเทศไทย
 


หน่วยงานในสังกัดกระทรวงไอซีที












<< เชื่อมโยงเว็บไซต์ >>

  หน้าหลัก \ แนะนำหนังสือ

    แนะนำหนังสือ

โดย สมภพ ภูริวิกรัยพงศ์
คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร 51 ถนนเชื่อมสัมพันธ์ เขตหนองจอก กรุงเทพ 10530
โทร 02-988-3655, 02-988-3666 โทรสาร 02-988-4040 E-mail: [email protected]



Spacecraft Systems Engineering


Fundamentals of Space Systems
หนังสือ : Spacecraft Systems Engineering
ผู้แต่ง/บรรณาธิการ : Fortescue, P., Stark, J., and Swinerd, G.
สำนักพิมพ์/สถาบัน : John Wiley and Son
ปีที่พิมพ์ : ค.ศ. 2003 (3rd edition)
จำนวนหน้า : 680 หน้า
แหล่งสืบค้น : สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี

หนังสือ : Fundamentals of Space Systems
ผู้แต่ง/บรรณาธิการ : Pisacane, V.L.,and Moore,R.C.
สำนักพิมพ์/สถาบัน : Oxford University Press
ปีที่พิมพ์ : ค.ศ. 2005 (2nd edition)
จำนวนหน้า : 848 หน้า
แหล่งสืบค้น : สำนักหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี

ในตอนนี้ขอแนะนำหนังสือด้านวิศวกรรมดาวเทียมพร้อมกันทั้ง 2 เล่ม เนื่องจากมีความโดดเด่นไม่แพ้กัน (ตามความเห็นของข้าพเจ้าเอง) โดยรวมแล้วหนังสือทั้งสองเล่มนี้มีเนื้อหาครอบคลุม 3 องค์ประกอบที่สำคัญด้านวิศวกรรมระบบดาวเทียม อันได้แก่ ดาวเทียม สถานีภาคพื้นดิน และจรวด
นอกจากนี้หนังสือทั้งสองเล่มได้อธิบายระบบย่อยของบัสไว้อย่างละเอียด อาทิเช่น

  • ระบบขับดันแบบต่างๆ ทั้งที่ใช้ปฏิกิริยาทางเคมี หรือใช้ไฟฟ้า รวมไปถึงกลศาสตร์ด้านการยิงยานขนส่งสู่อวกาศ นอกจากนี้ยังอธิบายถึง พื้นฐานการทำงานของยานขนส่ง (กระสวยอวกาศ และจรวดของบริษัทต่างๆที่ใช้ส่งดาวเทียม) และการวางแผนวิเคราะห์ในการปล่อยดาวเทียมสู่อวกาศ
  • ระบบโครงสร้างของดาวเทียม ตั้งแต่ความต้องการในด้านการออกแบบ การวิเคราะห์ทางกลศาสตร์และพลศาสตร์ การเลือกใช้วัสดุ และการทดสอบ เป็นต้น
  • ระบบไฟฟ้าต้นกำลัง โดยอธิบายถึงอุปกรณ์ที่ใช้ในแปลงพลังงานแสงเป็นพลังงานไฟฟ้า อุปกรณ์สะสมพลังงาน (แบตเตอร์รี่แบบต่างๆ) การประจุพลังงาน และระบบไฟฟ้าสำหรับยานอวกาศ นอกจากนี้ยังได้อธิบายถึงการจัดการด้านกำลังไฟฟ้าให้สอดคล้องกับพันธกิจของโครงการ การกระจายและควบคุมกำลังไฟฟ้าให้เหมาะสมเพื่อมิให้อายุการทำงานของดาวเทียมสั้นลง
  • ระบบควบคุมการวางตัวของดาวเทียม โดยอธิบายถึงพลวัตของดาวเทียมในอวกาศ รวมไปถึงอุปกรณ์แบบต่างๆ ที่ใช้ในการสร้างแรงต่อต้านแรงที่รบกวนพลวัตของดาวเทียม เพื่อให้สามารถควบคุมการวางตัวของดาวเทียมให้เป็นไปตามภารกิจของโครงการ
  • ระบบสื่อสาร โดยอธิบายถึงระบบสื่อสารที่ใช้ในการดูแลและควบคุมดาวเทียม และระบบสื่อสารที่ใช้ในเชิงพาณิชย์สำหรับการติดต่อสื่อสารผ่านดาวเทียม
  • ระบบ telemetry and telecommand โดยอธิบายถึงโครงสร้างพื้นฐานและรูปแบบการติดต่อกับสถานีภาคพื้นดิน รวมไปถึงข้อพิจารณาในประเด็นวิกฤติต่างๆที่อาจจะเกิดขึ้นได้
  • ระบบการจัดการข้อมูล โดยอธิบายถึงเทคโนโลยี และกระบวนการจัดการข้อมูลต่างๆ โดยพิจารณาจากภารกิจของโครงการ
  • ระบบควบคุมความร้อน โดยอธิบายถึงสภาพแวดล้อมที่ก่อให้เกิดความร้อนขึ้นทั้งจากภายนอกและภายในดาวเทียม การวิเคราะห์ความร้อนเพื่อนำไปสู่วิธีการปรับสภาพความร้อนให้สมดุล ซึ่งต้องอาศัยหลักการออกแบบที่เป็นมาตรฐาน และการเลือกเทคโนโลยีที่เหมาะสมมาใช้ในการปรับสภาพความร้อนให้สมดุล
นอกจากนี้หนังสือทั้งสองเล่มยังได้อธิบายถึง สภาพแวดล้อมในอวกาศที่มีผลต่อการปฏิบัติการของดาวเทียมในอวกาศ พื้นฐานทางด้านวงโคจรและแหล่งต้นเหตุที่ทำให้เกิดการรบกวนวงโคจร รวมไปถึงการจัดการทั้งในเชิงการบริหารโครงการและการบริหารเชิงเทคนิคสำหรับโครงการดาวเทียมหนึ่งๆ นอกจากนี้ประเด็นในด้านการประกันคุณภาพในการบริหารจัดการโครงการก็ได้อธิบายไว้

จุดเด่นของหนังสือทั้งสองเล่ม
ถึงแม้ว่าการเปรียบเทียบเนื้อหาในแต่ละส่วนของหนังสือทั้งสองเล่มนี้จะสู้กับตำราเล่มอื่นที่เป็นตำราเฉพาะทาง ไม่ได้ อาทิเช่น กลศาสตร์วัตถุท้องฟ้า การสื่อสารผ่านดาวเทียม ระบบขับดัน และระบบคอมพิวเตอร์ เป็นต้น แต่เนื้อหาของหนังสือทั้งสองเล่มนี้ได้ครอบคลุมทุกหัวข้อที่จำเป็นต่อความเข้าใจในด้านวิศวกรรมระบบดาวเทียม นอกจากนี้ เนื้อหาในแต่ละส่วนที่ปรากฏในหนังสือทั้งสองเล่มได้ถูกแต่งโดยผู้รู้ในสาขานั้นๆโดยเฉพาะ และมุ่งเน้นเฉพาะแต่การใช้งานด้านอวกาศเท่านั้น ซึ่งอาจจะแตกต่างกับตำราเฉพาะทางในสาขานั้นๆ ที่อาจจะอธิบายถึงกรณีอื่นๆที่มิใช่การประยุกต์ใช้ในอวกาศ

หนังสือทั้งสองเล่มมีลักษณะการนำเสนอที่แตกต่างกันพอสมควร โดยหนังสือเล่มแรก “Spacecraft Systems Engineering” ได้ใช้การบรรยายและกราฟในการอธิบายเนื้อหาในแต่ละส่วน ซึ่งจะพบว่ามีการใช้สมการค่อนข้างน้อยเมื่อเทียบกับตำราทางวิศวกรรมศาสตร์ทั่วๆไป นอกจากนี้ หนังสือเล่มนี้ยังได้นำเสนอผลในเชิงปฏิบัติ โดยใช้หนึ่งบทบรรยายถึงศูนย์วิจัยของมหาวิทยาลัยในอังกฤษที่มีศักยภาพในการสร้างดาวเทียมดวงเล็กเป็นผลสำเร็จและมีวิวัฒนาการไปสู่บริษัทที่ทำธุรกิจสร้างดาวเทียมให้กับประเทศต่างๆ และองค์การอวกาศแห่งยุโรป สำหรับหนังสือเล่มที่สอง “Fundamentals of Space Systems” นั้นดูมีความเป็นวิชาการมากกว่าหนังสือเล่มแรก เนื่องจากในบทแรกๆ มีการใช้สมการมากพอสมควรในการอธิบาย โดยที่เนื้อหาดังกล่าวเกี่ยวข้องกับทางด้านฟิสิกส์และมีมิติในเชิงวิชาการค่อนข้างลึก ผู้อ่านบางท่านที่เป็นวิศวกรอาจจะไม่ชอบใจมากนัก อย่างไรก็ตาม เนื้อหาส่วนใหญ่ในอีกหลายๆบท ก็ไม่ได้มีสมการให้เห็น นอกจากนี้ หนังสือเล่มนี้ยังได้กล่าวถึงหลักการพื้นฐานเบื้องต้นสำหรับการออกแบบโครงการดาวเทียมขนาดเล็ก ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาในระดับมหาวิทยาลัย

หมายเหตุ สำนักกิจการอวกาศแห่งชาติ จัดทำเว็บไซต์ www.space.mict.go.th เพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ด้านกิจการอวกาศ
หากท่านใดจะนำข้อมูลของเว็บไซต์ไปใช้ กรุณาอ้างอิงเว็บไซต์ด้วย

กลับไปด้านบน


copyright © 2016 กองโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีดิจิทัล สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
ชั้น 7 อาคาร B ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0-2141-6877 โทรสาร 0-2143-8027 e-mail: [email protected]