ศูนย์รวมความรู้

กระทรวงเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร

รายละเอียดแนวทางการพัฒนากิจการอวกาศ
ของประเทศไทย
 

หน่วยงานในสังกัดกระทรวงไอซีที












<< เชื่อมโยงเว็บไซต์ >>

  หน้าหลัก \ ศูนย์รวมความรู้

    ศูนย์รวมความรู้

กลับไปหน้าหลัก การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอวกาศ
โดย สมภพ ภูริวิกรัยพงศ์
คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร 51 ถนนเชื่อมสัมพันธ์ เขตหนองจอก กรุงเทพ 10530
โทร 02-988-3655, 02-988-3666 ต่อ 198 โทรสาร 02-988-4040 E-mail: sompop@mut.ac.th


2.4 ดาวเทียมสื่อสารที่สำคัญ
2.4.1 ดาวเทียมอินเทลแซ็ท (INTELSAT) [5,6]
รูปที่ 8. ดาวเทียมอินเทลแซท 8
            องค์กรอินเทลแซท (INTELSAT: International Telecommunications Satellite Consortium) ก่อตั้งเมื่อปี คศ 1964 หลังจากนั้นในปี คศ 1965 ได้ส่งดาวเทียมอินเทลแซท 1 (Early Bird) ซึ่งเป็นดาวเทียมสื่อสารเชิงพาณิชย์ดวงแรกของโลกขึ้นสู่อวกาศ โดยสื่อสารติดต่อกับสถานีภาคพื้นดินได้ พร้อมๆ กันพียง 2 สถานีเท่านั้น โดยทำการเชื่อมโยงการสื่อสารระหว่างทวีปยุโรปและทวีปอเมริกาเหนือ ตำแหน่งของดาวเทียมอินเทลแซท 1 อยู่เหนือมหาสมุทรแอตแลนติค และมีอายุใช้งานประมาณ 3 ปี

            ดาวเทียมรุ่นล่าสุดของอินเทลแซท คือ อินเทลแซท 8 ให้บริการด้าน เครือข่าย โทรศัพท์สาธารณะ การประยุกต์ และใช้งาน VSAT ระหว่างประเทศ โดยมีความจุด้านการสื่อสารโทรศัพท์ 22,000 ช่องสัญญาณ และ 3 ช่องโทรทัศน์ พร้อมกัน

            รูปแบบการสื่อสารผ่านดาวเทียมอินเทลแซทมีทั้งแบบทิศทางเดียวและสองทิศทาง โดยกรณีทิศทางเดียวใช้สำหรับการถ่ายทอดสัญญาณโทรทัศน์จากสถานีโทรทัศน์ไปยังสถานีเครือข่ายดังแสดงในรูปที่ 9

รูปที่ 9. รูปแบบการสื่อสารทางเดียว (ถ่ายทอดสัญญาณโทรทัศน์)โดยใช้ดาวเทียมอินเทลแซท

การสื่อสารแบบสองทิศทางระหว่างสองสถานีเครือข่ายผ่านดาวเทียมแสดงในรูปที่ 10 โดยแต่ละสถานีเครือข่ายเชื่อมต่อกับระบบโครงข่ายสาธารณะ

รูปที่ 10. รูปแบบการสื่อสารสองทิศทางระหว่างสองสถานี เครือข่ายผ่านดาวเทียมอินเทลแซท


สำหรับรูปที่ 11 แสดงถึงการสื่อสารแบบสองทิศทางผ่านดาวเทียมจากสถานีเครือข่ายต้นทางไปยังกลุ่มสถานีเครือข่ายปลายทาง

รูปที่ 11. รูปแบบการสื่อสารสองทิศทางจากสถานีเครือข่ายไปยังกลุ่มสถานีเครือข่ายผ่านดาวเทียมอินเทลแซท


จนถึงปัจจุบัน ดาวเทียมอินเทลแซทที่โคจรในวงโคจรค้างฟ้ามีจำนวน 20 ดวง โดยมีตำแหน่งแสดงในรูปที่ 12

รูปที่ 12. ตำแหน่งดาวเทียมอินเทลแซท


2.4.2 ดาวเทียมอินมาแซท (INMARSAT) [7, 8]
องค์กรอินมาแซทก่อตั้งเมื่อปี คศ 1979 โดยได้พัฒนาดาวเทียมสื่อสารเพื่อให้บริการอุตสาหรรมที่เกียวข้องกับการเดินเรือทะเล โดยเฉพาะด้านการจัดการและความปลอดภัยในการเดินเรือ อย่างไรก็ตามในปัจจุบันอินมาแซทได้ให้บริการด้านการสื่อสารครอบคลุมเกือบทั้งโลกให้กับผู้ใช้ที่เคลื่อนที่หรืออยู่ในพื้นที่ที่ห่างไกลจากโครงข่ายสื่อสารพื้นฐาน

ดังแสดงในรูปที่ 13 ระบบการสื่อสารของอินมาแซท นอกจากการให้บริการผ่านโครงข่ายพื้นฐานซึ่งคล้ายกับอินเทลแซทแล้ว ผู้ใช้ที่โดยสารหรือใช้บริการอยู่ในเครื่องบิน เรือเดินทะเล รถขนส่งสินค้าขนาดใหญ่ รวมกับถึงแท่นขุดเจาะน้ำมันในทะเล สามารถที่จะสื่อสารผ่านดาวเทียมอินมาแซทได้โดยตรง ซึ่งถือได้ว่าเป็นจุดเด่นของอินมาแซท

รูปที่ 13. ระบบการสื่อสารของอินมาแซท
รูปที่ 14. พื้นที่การให้บริการโดยดาวเทียมอินมาแซท

ในปัจจุบัน(จนถึง 2549) มีดาวเทียมอินมาแซทให้บริการด้านการสื่อสารจำนวน 7 ดวง (Inmarsat-4 2 ดวง และ Inmarsat-3 4 ดวง) โดยมีพื้นที่ให้บริการครอบคลุมทั่วโลก ดังแสดงในรูปที่ 14

2.4.3 ดาวเทียมไอพีสตาร์ (iPSTAR) [9]
รูปที่ 15. ดาวเทียมไอพีสตาร์
ดาวเทียมไอพีสตาร์ หรือไทยคม 4 ของชินแซทเทลไลท์ จำกัด (มหาชน) ได้ถูกยิงขึ้นสู่อวกาศโดยจรวดแอเรียน 5 จี ของบริษัท แอเรียนสเปซ ในวันพฤหัสบดีที่ 11 สิงหาคม 2548 โดยที่ตำแหน่งของดาวเทียมจะอยู่ที่ 120 องศาตะวันออก

ดาวเทียมไทยคม 4 ไอพีสตาร์ เป็นดาวเทียมรุ่น LS1300-SX สร้างโดยบริษัท สเปซ ซิสเต็ม ลอรัล ประเทศสหรัฐอเมริกา มีจำนวนช่องสัญญาณรวม 94 บีม มีสมรรถนะในการส่งสัญญาณ 45 กิกะบิตต่อวินาที มีพื้นที่บริการครอบคลุมพื้นที่เอเชียและแปซิฟิก ให้บริการรับ-ส่งสัญญาณดิจิตอลความเร็วสูงในรูปแบบอินเตอร์เน็ตโปรโตคอล โดยสามารถรับส่งสัญญาณได้ทั้งข้อมูล ภาพ และเสียงในเวลาเดียวกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ด้วยเทคโนโลยีที่ใช้งานในภาคส่ง (เทคโนโลยี Slotted Aloha และ TDMA ) และภาครับ (เทคโนโลยี CFDM/TDM) ของอุปกรณ์ภาคพื้นดิน ทำให้การสื่อสารของทั้งระบบมีประสิทธิภาพสูงสุด รวมไปถึงต้นทุนของอุปกรณ์ปลายทาง เกตเวย์ และ ระบบเครือข่ายของไอพีสตาร์ มีราคาต่ำกว่าระบบอื่นๆที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน

โดยเทคโนโลยีแบบ CFDM/TDM ที่ใช้ในภาครับ จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพสูงสุดให้การส่งข้อมูลมีความเร็วที่สูงขึ้น (มีขีดความสามารถในการรับสัญญาณสูงสุดเท่ากับ 11 Mbps ต่อหนึ่งช่องสัญญาณ) ใช้กำลังส่งอย่างเหมาะสม เพื่อสามารถรองรับจำนวนผู้ใช้งานได้จำนวนมากขึ้นที่อัตราความเร็ว ใช้งานต่างๆกันได้ ในขณะที่เทคโนโลยีของภาคส่งจะใช้ 2 รูปแบบ คือ แบบ Slotted Aloha สำหรับการใช้งานอินเตอร์เน็ต ทั่วไป และแบบ TDMA สำหรับการใช้งานที่ต้องการความเร็วสูงมากๆ (มีขีดความสามารถในการส่งสัญญาณสูงสุดเท่ากับ 4 Mbps ต่อหนึ่งช่องสัญญาณ)

ไอพีสตาร์ให้บริการด้านบรอดแบนด์อินเทอร์เน็ต (broadband internet)ให้กับผู้ใช้ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นผู้ใช้ประเภทบ้านเรือน (home users) หรืออาคารห้องชุดที่พักอาศัย (apartments) ผู้ใช้ประเภทธุรกิจทั้งกลุ่มบริษัทขนาดใหญ่ ธุรกิจขนาดกลางและเล็ก (SME: small and medium enterprise) ผู้ใช้ประเภทสาธารณะ (public users) อาทิเช่น อินเทอร์เน็ตคาเฟ่

รูปที่ 16. การให้บริการของดาวเทียมไอพีสตาร์


นอกจากบรอดแบนด์อินเทอร์เน็ตแล้ว ไอพีสตาร์ยังให้บริกาด้านการถ่ายทอดสัญญาณภาพจากสถานีห้องส่งไปยังผู้ใช้ (broadcast/multicast) ซึ่งอาจจะเป็นการถ่ายทอดสัญญาณโทรทัศน์ หรือ การถ่ายทอดการอบรมสัมมนาของหน่วยงานภาครัฐหรือเอกชน หรือ การถ่ายทอดการเรียนการสอนของการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมหรือการเรียนการสอนในลักษณะ E-Learning

นอกจากการบริการข้างต้นแล้ว ไอพีสตาร์ยังให้บริการด้านอินเทอร์เน็ต ภาพวิดีโอและเสียงสำหรับองค์กรต่างๆ ระหว่างสำนักงานใหญ่และสำนักงานสาขา รวมไปถึงการประชุมผ่านวิดีโอคอนเฟอเรน โดยรูปแบบการให้บริการโดยสังเขปของไอพีสตาร์ ที่ได้กล่าวในข้างต้น แสดงดังรูปที่ 17


(ก) บริการด้านบรอดแบนด์อินเทอร์เน็ต


(ข)การบริการด้านการถ่ายทอดสัญญาณภาพจากสถานีห้องส่งไปยังผู้ใช้


(ค) บริการด้านอินเทอร์เน็ต
รูปที่ 17. รูปแบบการให้บริการของดาวเทียมไอพีสตาร์


ไอพีสตาร์ให้บริการครอบคลุมพื้นที่ในหลายประเทศในทวีปเอเชีย ออสเตรเลีย และ นิวซีแลนด์ โดยที่ประเทศในทวีปเอเชีย อาทิเช่น จีน ญี่ปุ่น อินเดีย ฮ่องกง เกาหลี ใต้หวัน บรูไน อินโดนีเซีย มาเลเซีย สิงคโปร์ ฟิลิปปินส์ กัมพูชา พม่า เวียดนาม และ ไทย โดยช่องสัญญาณการให้บริการมีทั้งแบบครอบคลุมพื้นที่กว้าง (wide beam) และ แบบสปอต (spot beam) ดังแสดงในรูปที่ 18


(ก) พื้นที่ให้บริการของไอพีสตาร์


(ข) พื้นที่ให้บริการของไอพีสตาร์ ในประเทศออสเตรเลีย


(ค) พื้นที่ให้บริการของไอพีสตาร์ ในประเทศจีน


(ง) พื้นที่ให้บริการของไอพีสตาร์ ในประเทศอินเดีย และ ญี่ปุ่น
รูปที่ 18. พื้นที่ให้บริการของไอพีสตาร์


กลับไปด้านบน


copyright © 2008 สำนักกิจการอวกาศแห่งชาติ กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
ชั้น 7 อาคาร B ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0-2141-6879 โทรสาร 0-2143-8027 e-mail: space@mict.go.th