ศูนย์รวมความรู้

กระทรวงเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร

รายละเอียดแนวทางการพัฒนากิจการอวกาศ
ของประเทศไทย
 


หน่วยงานในสังกัดกระทรวงไอซีที












<< เชื่อมโยงเว็บไซต์ >>

  หน้าหลัก \ ศูนย์รวมความรู้

    ศูนย์รวมความรู้

วงโคจรค้างฟ้า ( Geostationay Orbit )
วงโคจรค้างฟ้า (Geostationay Orbit) เป็นวงโคจรที่มีประโยชน์สำหรับการใช้งานดาวเทียมมากที่สุด เนื่องจากผู้ใช้จะทำการติดตั้งจานสายอากาศ แล้วสามารถใช้งานได้ตลอดโดยไม่ต้องปรับแต่งจานสายอากาศ เพื่อติดตามดาวเทียมแต่อย่างใด ดาวเทียมในวงโคจรนี้จะโคจรสูงจากพื้นโลก 35,800 กิโลเมตร เหนือเส้นศูนย์สูตร เพื่อเป็นเกียรติแก่ผู้เสนอแนวคิดเกี่ยวกับวงโคจรนี้เป็นครั้งแรก (วงโคจรนี้เสนอโดย Author C. Clark) เราจึงเรียกวงโคจรนี้ว่า Clark Belt แต่วงโคจรนี้สามารถรองรับดาวเทียมได้อย่างจำกัด คือวงโคจรทั้งหมดเป็นวงกลม ซึ่งมี 360 องศา ถ้าให้ดาวเทียมแต่ละดวงอยู่ห่างกันดวงละ 2 องศา ก็จะสามารถมีดาวเทียมทั้งหมด 180 ดวง วงโคจรนี้มีข้อจำกัด ในการใช้งานคือในช่วงเวลา 1 ปี จะไม่สามารถใช้งานได้ 2 ครั้ง ๆ ละ ไม่เกิน 1 วัน คือเมื่อดวงอาทิตย์โคจรมาอยู่ด้านหลังดาวเทียมซึ่งจะทำให้สัญญาณวิทยุที่ออกมาจากดวงอาทิตย์รบกวนสัญญาณจากดาวเทียมจนไม่สามารถใช้งานได้ การบอกตำแหน่งของดาวเทียมในวงโคจรค้างฟ้า จะบอกค่าเส้นแวง (longitude) ที่ดาวเทียมโคจรอยู่เหนือตำแหน่งนั้นๆ เช่น ดาวเทียมไทยคม 2 โคจรอยู่เหนือเส้นแวงที่ 78.5 องศาตะวันออก ดาวเทียมแต่ละดวงจะบรรจุด้วยอุปกรณ์ทวนสัญญาณที่เรียกว่า transponder ซึ่งดาวเทียมแต่ละดวงจะมีจำนวนช่องสัญญาณที่สามารถใช้งานได้แตกต่างกัน


จากตารางข้างล่างนี้แสดงถึงช่องสัญญาณที่ใช้งานต่างๆ ดังนี้

1. HDTV หมายถึงโทรทัศน์ระบบใหม่ที่มีความละเอียดสูง
2. TV digital หมายถึง การส่งสัญญาณโทรทัศน์ในระบบดิจิตอล ซึ่งทำให้สามารถส่งสัญญาณโทรทัศน์ได้หลายช่องสัญญาณในอุปกรณ์ทวนสัญญาณเพียงช่องเดียว
3. TV analog หมายถึงการส่งสัญญาณโทรทัศน์แบบเก่าซึ่งจะสามารถส่งสัญญาณได้เพียงช่องเดียวต่ออุปกรณ์ทวนสัญญาณหนึ่งช่อง
4. Radio digital หมายถึงการส่งสัญญาณวิทยุกระจายเสียงด้วยระบบดิจิตอลซึ่งทำให้ได้คุณภาพเสียงที่ดีและส่งได้จำนวนช่องมากกว่าระบบธรรมดา
5. Radio analog หมายถึงการส่งสัญญาณวิทยุกระจายเสียงแบบธรรมดาซึ่งจะใช้เครื่องรับที่มีราคาถูกในการรับฟัง
6. Data หมายถึงการส่งข้อมูลอื่นๆ ซึ่งไม่ใช่บริการที่เป็นสาธารณะ

สำหรับการส่งสัญญาวิทยุและโทรทัศน์นั้น มีทั้งการส่งสัญญาณที่เป็นบริการสาธารณะ และการส่งสัญญาณสำหรับผู้รับที่บอกรับเป็นสมาชิก ที่ต้องเสียค่าบริการในการรับสัญญาณ ซึ่งช่องสัญญาณเหล่านี้จะทำการเข้ารหัสเพื่อป้องกันการรับสัญญาณโดยไม่ได้รับอนุญาต สำหรับผู้ที่เป็นสมาชิกจะได้รับสมาร์ทการ์ดเพื่อนำมาใส่ในเครื่องรับสัญญาณ สำหรับการถอดรหัสเพื่อให้สามารถรับชมได้

ในดาวเทียมรุ่นเก่าจะส่งสัญญาณในระบบ C-Band ซึ่งจะใช้จานรับสัญญาณขนาดใหญ่โดยทั่วไปมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 6-10 ฟุต เนื่องจาก C-Band เป็นย่านความถี่ต่ำ (3.4-4.8 GHz) ทำให้มีจำนวนช่องสัญญาณได้น้อย ดาวเทียมรุ่นปัจจุบันจึงส่งสัญญาณในระบบ Ku-Band (10.7-12.75 GHz) ซึ่งทำให้มีจำนวนช่องใช้งานมากขึ้นและใช้จานสายอากาศที่มีขนาดเล็กลง โดยทั่วไปมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 60 เซนติเมตร แต่ความถี่ในย่านนี้จะถูกบั่นทอนจากฝนได้ง่าย ดังนั้นเมื่อมีฝนตกหนัก จะทำให้ไม่สามารถรับสัญญาณได้ ดาวเทียมรุ่นใหม่เปลี่ยนไปใช้ความถี่ในย่าน Ka-Band (20 GHz) ซึ่งในปัจจุบันมีเพียงไม่กี่ดวงและส่วนใหญ่ใช้ในกิจการทางทหารมากกว่าทางพาณิชย์ ดาวเทียมแต่ละดวงจะถูกออกแบบสำหรับให้บริการในพื้นที่ที่แตกต่างกัน เช่น ดาวเทียมไทยคม 3 ซึ่งสามารถดูข้อมูลได้ที่ http://www.thaicom.net/thai/pages/our_satellite.aspx


อุปกรณ์การรับสัญญาณโทรทัศน์ผ่านดาวเทียม
ในการรับสัญญาณรับโทรทัศน์ผ่านดาวเทียมจะต้องใช้อุปกรณ์ดังต่อไปนี้

1. จานรับสัญญาณ
2. LNA
3. สายนำสัญญาณ
4. เครื่องรับดาวเทียม ชุดอุปกรณ์รับสัญญาณจากดาวเทียมที่มีจำหน่ายโดยทั่วไปจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ
     4.1 แบบจานติดตั้งประจำที่ เพื่อรับสัญญาณจากดาวเทียมเพียงดวงเดียว
     4.2 แบบจานเคลื่อนที่ได้ เพื่อรับสัญญาณจากดาวเทียมหลายดวง

ทั้งสองแบบนี้ยังแบ่งออกเป็นย่านความถี่ C-Band และ Ku-Band และมีบางบริษัทที่ดัดแปลงให้สามารถรับได้ทั้งย่าน C-Band และ Ku-Band ในจานเดียวกัน


สิ่งที่ต้องพิจารณาอีกประการหนึ่งก็คือจะรับสัญญาณในแบบอะนาลอกหรือในแบบดิจิตอล แต่ในปัจจุบันดาวเทียมส่วนใหญ่นิยมส่งสัญญาณในแบบดิจิตอล ดังนั้นเครื่องรับสัญญาณที่มีขายในท้องตลาดจึงเป็นระบบดิจิตอลซึ่งสามารถรับสัญญาณแบบอะนาลอกได้เช่นกัน ชุดรับสัญญาณดาวเทียมที่มีขายในปัจจุบันมีราคาเริ่มต้นตั้งแต่ชุดละ 3,000 บาท ไปจนถึงชุดละ 30,000 บาท ชุดที่ราคาถูกเป็นเครื่องรับแบบดิจิตอลพร้อมจานขนาด 60 เซนติเมตร และ LNA สำหรับรับสัญญาณในย่าน Ku-Band ส่วนชุดที่มีราคาแพงที่สุดจะเป็นจานขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 10 ฟุต สามารถเคลื่อนที่ได้โดยจะโปรแกรมตำแหน่งของดาวเทียมต่างๆ เอาไว้ล่วงหน้าในชุดควบคุมการเคลื่อนที่ของจานที่อยู่ในเครื่องรับดาวเทียม สามารถรับสัญญาณได้ทั้งย่าน C-Band และ Ku-Band รวมทั้งสามารถใส่สมาร์ทการ์ดได้ในการรับสัญญาณจากดาวเทียมที่ต้องบอกรับเป็นสมาชิก เนื่องจากประเทศไทยอยู่เหนือเส้นศูนย์สูตร ดังนั้นสถานที่ที่เหมาะสมสำหรับการติดตั้งจานรับสัญญาณดาวเทียมคือมีพื้นที่ทางทิศใต้เปิดโล่ง และไม่มีตึกสูงมากบัง ประเทศไทยสามารถรับสัญญาณได้จากดาวเทียมมากกว่า 20 ดวง และมีช่องโทรทัศน์รวมกันมากกว่า 200 ช่อง ซึ่งบางช่องจะเป็นเสียงภาษาอังกฤษ และมีภาษาท้องถิ่นอื่นๆ อีกเป็นจำนวนมาก เช่น ภาษาอินเดีย ภาษาจีน เป็นต้น


ตารางรายชื่อดาวเทียมที่ประเทศไทยสามารถรับสัญญาณได้
ตารางต่อไปนี้ จะเป็นรายชื่อดาวเทียมทั้งหมดที่ประเทศไทยสามารถรับสัญญาณได้ โดยจะบอกตำแหน่งที่ตั้งของดาวเทียม, ชื่อดาวเทียม, จำนวนช่องสัญญาณ และเชื่อมโยงไปยังรายละเอียดของรายการโทรทัศน์ทั้งหมดที่มีในดาวเทียม รวมถึงพื้นที่ให้บริการของดาวเทียมดวงนั้นด้วย

ชื่อดาวเทียม Link 1 Link 2
NSS 5 http://www.satcodx5.com/1830/eng/ http://www.lyngsat.com/nss5.html
Inmarsat-2 F1 - -
Inmarsat -2 F4 - -
Inmarsat-3 - -
Insat - 1D - -
Intelsat 602 - -
Intelsat 604 - -
Intelsat 605 - -
Intelsat 701 http://www.satcodx5.com/1800/eng/ http://www.lyngsat.com/i701.html
IP Star-1 - -
PAS 2 - http://www.lyngsat.com/pas2.html
PAS 8 - http://www.lyngsat.com/pas8.html
Optus A3 http://www.satcodx5.com/1640/eng/ http://www.lyngsat.com/optusa3.html
Superbird B2 http://www.satcodx5.com/1620/eng/ http://www.lyngsat.com/optusb1.html
Spacenet 4 - -
Optus B1 http://www.satcodx5.com/1600/eng/ http://www.lyngsat.com/sba.html
Superbird A http://www.satcodx5.com/1580/eng/ http://www.lyngsat.com/optusc1.html
Superbird B2 - -
Optus C1 http://www.satcodx5.com/1560/eng/ http://www.lyngsat.com/jc8.html
JCSAT 2A http://www.satcodx5.com/1540/eng/ http://www.lyngsat.com/jc8.html
Optus B3 http://www.satcodx5.com/1520/eng/ http://www.lyngsat.com/optusb3.html
Optus B1 - -
JCSAT 1B http://www.satcodx5.com/1500/eng/ http://www.lyngsat.com/jc5.html
JCSAT 2A - -
Measat 2 http://www.satcodx5.com/1480/eng/ http://www.lyngsat.com/mea2.html
Agila 2 http://www.satcodx5.com/1460/eng/ http://www.lyngsat.com/agila2.html
Gorizont 28 - -
Gorizont 29 - -
Gorizont 33 http://www.satcodx4.com/1450/eng/ http://www.lyngsat.com/g33.html
Superbird C http://www.satcodx4.com/1440/eng/ http://www.lyngsat.com/sbc.html
Gorizont 31 http://www.satcodx4.com/1030/eng/ http://www.lyngsat.com/g31.html
Telstar 18 http://www.lyngsat.com/g31.html http://www.lyngsat.com/t18.html
N-Star B http://www.satcodx4.com/1360/eng/ http://www.lyngsat.com/nstarb.html
N- Star C - -
Apstar 1A - http://www.lyngsat.com/apstar1a.html
Apstar 1 - -
Apstar 2R - -
Apstar 6 http://www.satcodx4.com/1340/eng/ http://www.lyngsat.com/apstar6.html
N-Star A http://www.satcodx4.com/1320/eng/ http://www.lyngsat.com/nstara.html
JCSAT 3 http://www.satcodx4.com/1280/eng/ http://www.lyngsat.com/jc3.html
JCSAT 4A http://www.satcodx4.com/1240/eng/ http://www.lyngsat.com/jc6.html
JCSAT 4 - -
AsiaSat 4 http://www.satcodx4.com/1220/eng/ http://www.lyngsat.com/asia4.html
Thaicom 1A http://www.satcodx4.com/1200/eng/ http://www.lyngsat.com/thai1.html
Palapa B4 http://www.satcodx4.com/1180/eng/ http://www.lyngsat.com/palapab4.html
Koreasat 3 - http://www.lyngsat.com/korea3.html
Palapa C2 http://www.satcodx4.com/1130/eng/ http://www.lyngsat.com/palapac2.html
Koreasat 2 http://www.satcodx4.com/1131/eng/ http://www.lyngsat.com/korea2.html
Sinosat 1 http://www.satcodx4.com/1105/eng/ http://www.lyngsat.com/sino1.html
BSAT 1A http://www.satcodx4.com/1100/eng/ http://www.lyngsat.com/bsat1a.html
BSAT 2A http://www.satcodx4.com/1100/eng/ http://www.lyngsat.com/bsat2a.html
BSAT 1B - -
BSAT 2C - -
N-Sat 110 - http://www.lyngsat.com/nsat110.html
Worldsat 1 http://www.satcodx4.com/1082/eng/ http://www.lyngsat.com/world1.html
Telkom 1 http://www.satcodx4.com/1080/eng/ http://www.lyngsat.com/telkom1.html
Cakrawarta 1 http://www.satcodx4.com/1077/eng/ http://www.lyngsat.com/cw1.html
AsiaSat 3S http://www.satcodx4.com/1055/eng/ http://www.lyngsat.com/asia3s.html
AsiaStar http://www.satcodx4.com/1050/eng/ http://www.lyngsat.com/asiastar.html
Express AM 3 - http://www.lyngsat.com/eam3.html
AsiaSat 2 http://www.satcodx4.com/1005/eng/ http://www.lyngsat.com/asia2.html
Express AM 11 http://www.satcodx3.com/0965/eng/ http://www.lyngsat.com/eam11.html
NSS 6 http://www.satcodx3.com/0950/eng/ http://www.lyngsat.com/nss6.html
Insat 3A http://www.satcodx3.com/0935/eng/ http://www.lyngsat.com/in3a.html
Measat 1 http://www.satcodx3.com/0915/eng/ http://www.lyngsat.com/mea1.html
Yamal 201 http://www.satcodx3.com/0900/eng/ http://www.lyngsat.com/yamal201.html
ST 1 http://www.satcodx3.com/0880/eng/ http://www.lyngsat.com/st1.html
ChinaStar 1 http://www.satcodx3.com/0875/eng/ http://www.lyngsat.com/china1.html
Intelsat 709 http://www.satcodx3.com/0850/eng/ http://www.lyngsat.com/i709.html
Insat 2E http://www.satcodx3.com/0830/eng/ http://www.lyngsat.com/in2e.html
Insat 3B http://www.satcodx3.com/0830/eng/ http://www.lyngsat.com/in3b.html
Express 6A http://www.satcodx3.com/0800/eng/ http://www.lyngsat.com/e6a.html
Express AM 2 http://www.satcodx3.com/0800/eng/ http://www.lyngsat.com/eam2.html
Thaicom 2 http://www.satcodx3.com/0765/eng/ http://www.lyngsat.com/thai2.html
Thaicom 3 http://www.satcodx3.com/0765/eng/ http://www.lyngsat.com/thai3.html
Telstar 10 http://www.satcodx3.com/0765/eng/ http://www.lyngsat.com/t10.html
LMI 1 http://www.satcodx3.com/0750/eng/ http://www.lyngsat.com/lmi1.html
Insat 3C http://www.satcodx3.com/0740/eng/ http://www.lyngsat.com/in3c.html
Edusat http://www.satcodx3.com/0741/eng/ http://www.lyngsat.com/edu.html
PAS 4 - http://www.lyngsat.com/pas4.html
Eutelsat W5 http://www.satcodx3.com/0705/eng/ http://www.lyngsat.com/ew5.html
Asiasat 4 - -
Beidou-1 - -
Beidou -2 - -
Beidou-3 - -
BS-3N - -
Chinasat 20 - -
Chinasat 22 - -
DRTS - -
Ekspress A2 - -
Ekspress AM2 - -
Ekspress AM3 - -
Ekspress AM11 - -
Garuda-1 - -
Goes9 - -
Inmarsat 2F1 - -
Inmarsat 2F4 - -
Inmarsat 3 - -
Luch 1 - -
MBSat - -
MTsat-1R - -
Spacenet-4 - -
TDRS-3 - -
Thuraya -1 - -
Yamal-102 - -
ดูตารางรายชื่อดาวเทียมฉบับเต็ม

กลับไปด้านบน


copyright © 2016 กองโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีดิจิทัล สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
ชั้น 7 อาคาร B ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0-2141-6877 โทรสาร 0-2143-8027 e-mail: [email protected]