ศูนย์รวมความรู้

กระทรวงเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร

รายละเอียดแนวทางการพัฒนากิจการอวกาศ
ของประเทศไทย
 


หน่วยงานในสังกัดกระทรวงไอซีที












<< เชื่อมโยงเว็บไซต์ >>

  หน้าหลัก \ ศูนย์รวมความรู้

    ศูนย์รวมความรู้

โดย สมภพ ภูริวิกรัยพงศ์
คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร 51 ถนนเชื่อมสัมพันธ์ เขตหนองจอก กรุงเทพ 10530
โทร 02-988-3655, 02-988-3666 โทรสาร 02-988-4040 E-mail: [email protected]



รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ ๙ ได้เกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงถึง ๒ ครั้ง (ซึ่งนับเป็นครั้งที่ ๔ และ ครั้งที่ ๕ ตามลำดับ ที่ปรากฏขึ้นในอาณาจักรสยาม) โดยครั้งแรกเมื่อวันที่ ๒๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๙๘ (หรือ ค.ศ. 1955) และครั้งที่สองในวันที่ ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๘ (หรือ ค.ศ. 1995) ตามลำดับ

สุริยุปราคาเต็มดวง วันที่ ๒๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๙๘ (หรือ ค.ศ. 1955)
จากการที่ได้มีการคำนวณและพยากรณ์โดยหมู่นักดาราศาสตร์ว่าสุริยุปราคาเต็มดวงในครั้งนี้จะกินเวลานานถึง ๗ นาที ซึ่งนับว่านานมากและนานกว่าเมื่อครั้ง ๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๗๒ (หรือ ค.ศ. 1929) ที่ปัตตานี (โดยในครั้งนั้น พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ทอดพระเนตรปรากฏการณ์ดังกล่าวด้วยพระองค์เอง)

ตารางแสดงคาบเวลาของสุริยุปราคาเต็มดวง ตั้งแต่ปี ค.ศ. 681 ถึง 2204
ที่มา : Charles H. Smiley and Mary Quirk, "Solar Eclipses of Long Duration of Totality",
Journal of the Royal Astronomical Society of Canada, Vol. 49, p.69, 1955

สุริยุปราคาเต็มดวงครั้งนี้สังเกตได้หลายแห่ง อาทิ ประเทศศรีลังกา บางส่วนของประเทศพม่า ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ภาคกลางของประเทศเวียตนาม และบางส่วนของประเทศฟิลิปปินส์ ทั้งนี้คราสเริ่มต้นเมื่อเวลา 8:33 นาฬิกา ที่ในมหาสมุทรอินเดียบริเวณทางทิศตะวันออกของทวีปแอฟริกา และทางตะวันตกของเกาะลังกา (ประเทศศรีลังกา) และไปสิ้นสุด ณ เวลา 13:47 นาฬิกา ในมหาสมุทรแปซิฟิก ทางตะวันออกของเกาะโซโลมอน

ที่มา : http://eclipse.gsfc.nasa.gov/SEplot/SEplot1951/SE1955Jun20T.GIF

ที่มา : http://eclipse.gsfc.nasa.gov/5MCSEmap/1901-2000/1955-06-20.gif
เส้นทางสุริยุปราคาเต็มดวง เมื่อวันที่ ๒๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๙๘ (หรือ ค.ศ. 1955)

สำหรับประเทศไทย สุริยุปราคาเต็มดวง เริ่มปรากฏจากทางตะวันตก ณ เวลา 10 นาฬิกา 17 นาที และไปหมดทางตะวันออก ณ เวลา 10 นาฬิกา 37 นาที นาน 6 นาที จังหวัดที่มองเห็นได้อย่างชัดเจน ได้แก่ กรุงเทพมหานคร กาญจนบุรี ราชบุรี เพชรบุรี อุทัยธานี ชัยนาท สิงห์บุรี อ่างทอง และอำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

อนึ่งในครั้งนี้มีคณะนักดาราศาสตร์ต่างประเทศเดินทางมาประเทศไทย เพื่อสังเกตการณ์และบันทึกการเกิดสุริยุปราคาเต็มดวง โดยมีศาสตราจารย์ชาร์ล เอช สไมลี่ (Charles H. Smiley) จากมหาวิทยาลัยเบราน์ ในโรดไอแลนด์ สหรัฐอเมริกา เป็นหัวหน้าคณะ ทั้งนี้คณะนักดาราศาสตร์ได้ตั้งสถานที่สังเกตการณ์ ณ บริเวณพระราชวังบางปะอิน ซึ่งอยู่เหนือแนวกลางสุริยุปราคาเล็กน้อย

ศาสตราจารย์ชาร์ล เอช สไมลี่ หัวหน้าคณะนักดาราศาสตร์
ที่มา : หนังสือ สุริยุปราคาเต็มดวงในประเทศไทย สมาคมดาราศาสตร์ไทย 2538

ศาสตราจารย์ชาร์ล เอช สไมลี่ เป็นศาสตราจารย์ด้านดาราศาสตร์และหัวหน้าแผนกดาราศาสตร์ แห่งมหาวิทยาลัยเบราน์ (Brown University) และดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการหอดูดาวแลด ทั้งนี้ศาสตราจารย์ชาร์ล เอช สไมลี่ เป็นหัวหน้าคณะสำรวจและสังเกตการณ์สุริยุปราคาถึง 14 ครั้ง ในประเทศต่างๆ อาทิ เปรู แคนาดา บราซิล ไทย ปากีสถาน และในสหรัฐอเมริกา

มหาวิทยาลัยเบราน์ โรดไอแลนด์ สหรัฐอเมริกา
ที่มา : http://www.providenceri.com/richardbenjamin/Brown_11_01.jpg

หอดูดาวแลด ที่โรดไอแลนด์ สหรัฐอเมริกา
ที่มา : http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/97/BrownUniversity-LaddObservatory.jpg

คณะนักดาราศาสตร์ มหาวิทยาลัยเบราน์
ที่มา : หนังสือ สุริยุปราคาเต็มดวงในประเทศไทย สมาคมดาราศาสตร์ไทย 2538

ทั้งนี้คณะนักดาราศาสตร์ชุดนี้ได้ติดต่อประสานงานกับกองทัพเรือ เรื่องสถานที่สังเกตการณ์ เนื่องจากมีนายทหารเรือไทยเคยไปศึกษา ณ มหาวิทยาลัยเบราน์ นอกจากนี้ยัง เพื่อขอเครื่องบินจากกองทัพอากาศไทย เพื่อสนับสนุนการสังเกตการณ์ในกรณีที่ท้องฟ้ามีเมฆฝน

โอกาสนั้นสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี พร้อมด้วยสมเด็จพระพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยานิวัฒนา เสด็จราชดำเนินทอดพระเนตรอาทิตย์ดับที่อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

พระราชวังบางปะอิน พระนครศรีอยุธยา
ที่มา : http://www.unseentourthailand.com/pgallery/?module=gallery&action=info&cate_id=5&id=46&page=all

สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีทอดพระเนตรสุริยุปราคา ณ พระราชวังบางปะอิน
ที่มา : หนังสือ สุริยุปราคาเต็มดวงในประเทศไทย สมาคมดาราศาสตร์ไทย 2538

ภาพถ่ายสุริยุปราคาเต็มดวง วันที่ ๒๐ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๙๘
ที่มา : หนังสือ สุริยุปราคาเต็มดวงในประเทศไทย สมาคมดาราศาสตร์ไทย 2538

สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี พร้อมด้วยสมเด็จพระพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยานิวัฒนา เสด็จไปฟังการบรรยาย เรื่องจักรวาล
โดยศาสตราจารย์ชาร์ล เอช สไมลี่ ณ หอประชุมจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วันที่ 24 มิถุนายน 2498
ที่มา : หนังสือ สุริยุปราคาเต็มดวงในประเทศไทย สมาคมดาราศาสตร์ไทย 2538

สุริยุปราคาเต็มดวง วันที่ ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๘ (หรือ ค.ศ. 1995)
สุริยุปราคาเต็มดวง ครั้งที่ ๒ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช ปรากฏขึ้นในวันที่ ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๘ โดยผ่านประเทศไทยในหลายจังหวัด โดยเริ่มต้นจากทิศตะวันตกเฉียงเหนือ จากจังหวัดตาก ผ่านกำแพงเพชร นครสวรรค์ ไปยังภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ผ่านนครราชสีมา ไปสิ้นสุดที่จังหวัดสระแก้ว รวม 11 จังหวัด 34 อำเภอ ทั้งนี้คราสที่เกิดเริ่มต้น ณ เวลา 10 นาฬิกา 42 นาที ที่อำเภอแม่ระมาด จังหวัดตาก

เส้นทางสุริยุปราคาเต็มดวง เมื่อวันที่ ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๘ (หรือ ค.ศ. 1995)
ที่มา : http://eclipses.gsfc.nasa.gov/SEplot/SEplot1951/SE1995Oct24T.GIF

เส้นทางสุริยุปราคาเต็มดวงผ่านประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๘ (หรือ ค.ศ. 1995)
ที่มา : http://www.ku.ac.th/Internet/eclipse/ku/solar3.gif

            ตารางแนวคราสเต็มดวง
จังหวัด อำเภอ เริ่มมืดเต็มดวง ณ ที่ว่าการอำเภอ เต็มดวงนาน (นาที:วินาที)
1.ตาก 1.แม่ระมาด
2.แม่สอด
3.พบพระ
10:42:36
10:42:34
10:43:16
0:58
1:46
1:32
2.กำแพงแสน 4.คลองลาน
5.คลองขลุง
6.ขาณุวรลักษบุรี
10:44:43
10:45:49
10:46:12
1:51
1:28
1:41
3.อุทัยธานี 7.สว่างอารมณ์ 10:47:01 0:59
4.นครสวรรค์ 8.ลาดยาว
9.บรรพตพิสัย
10.โกรกพระ
11.เก้าเลี้ยว
12.นครสวรรค์
13.พยุหะคีรี
14.ชุมแสง
15.ตาคลี
16.ท่าตะโก
17.ตากฟ้า
18.ไพศาลี
10:46:23
10:46:33
10:47:17
10:46:51
10:47:08
10:47:42
10:47:34
10:47:42
10:48:01
10:48:27
10:48:33
1:36
1:51
1:31
1:51
1:52
1:14
1:24
0:34
1:50
1:42
1:43
5.ลพบุรี 19.โคกสำโรง
20.สระโบสถ์
21.ท่าหลวง
22.ชัยบาดาล
10:49:39
10:49:23
10:50:07
10:49:58
0:54
1:48
1:51
1:55
6.เพชรบูรณ์ 23.ศรีเทพ 10:49:50 1:22
7.นครราชสีมา 24.ปากช่อง
25.สีคิ้ว
26.สูงเนิน
27.ปักธงชัย
28.โชคชัย
29.ครบุรี
30.เสิงสาง
10:51:32
10:51:47
10:52:05
10;52:43
10:53:08
10:53:28
10:54:20
1:21
1:54
1:50
1:54
1:44
1:58
1:53
8.บุรีรัมย์ 31.หนองกี่
32.ปะคำ
33.ละหานทราย
10:54:34
10:54:54
10:55:22
0:49
1:39
1:27
9.สระแก้ว 34.ตาพระยา 10:55:32 1:48
10.พิจิตร 35.โพทะเล เงามืดผ่านขอบท้องที่อำเภอ
11.ชัยภูมิ 36.เทพสถิต เงามืดผ่านขอบท้องที่อำเภอ
ที่มา: http://www.ku.ac.th/Internet/eclipse/ku/table1.html

ในการนี้ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยพระเจ้าหลานเธอ พระองค์เจ้าพัชรกิติยาภา โดยทรงนำคณะอาจารย์และนักเรียน โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า ไปศึกษาปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงครั้งนี้ ณ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ วิทยาเขตสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา

พระองค์ทรงเฝ้าสังเกตการณ์สุริยุปราคาอย่างใกล้ชิด ตั้งแต่เวลาประมาณ 9.23 นาฬิกา และเสด็จกลับเวลาประมาณ 11.30 น. นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอันล้นพ้น และบังเกิดความปลาบปลื้มปิติแก่พสกนิกรโดยทั่วหน้า

ป้ายรับเสด็จสมเด็จพระเทพพระรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ วิทยาเขตสีคิ้ว
ที่มา : สมาคมดาราศาสตร์ไทย (อาจารย์อารี สวัสดี)

พสกนิกรเฝ้ารับเสด็จสมเด็จพระเทพพระรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ณ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ วิทยาเขตสีคิ้ว
ที่มา : สมาคมดาราศาสตร์ไทย (อาจารย์อารี สวัสดี)

อาจารย์อารี สวัสดี ที่ปรึกษาสมาคมดาราศาสตร์ไทย
ถวายแว่นส่องดูสุริยุปราคาซึ่งทำจากฟิล์มมายลาร์ (ภาพพระราชทาน)
ที่มา : สมาคมดาราศาสตร์ไทย (อาจารย์อารี สวัสดี)

ทั้งสองพระองค์ทรงใช้แว่นส่องดูสุริยุปราคา เมื่อคราสเริ่มสัมผัสที่ ๑
ณ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ วิทยาเขตสีคิ้ว
ที่มา : สมาคมดาราศาสตร์ไทย (อาจารย์อารี สวัสดี)

สมเด็จพระเทพพระรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีทอดพระเนตรดวงอาทิตย์ ซึ่งกำลังถูกดวงจันทร์บดบัง
ด้วยกล้องโทรทรรศน์ส่วนพระองค์ผ่านแว่นกรองแสง
โดยมี รศ.บุญรักษา สุนทรธรรม อุปนายกสมาคมดาราศาสตร์ไทยถวายคำบรรยาย
ที่มา : สมาคมดาราศาสตร์ไทย (อาจารย์อารี สวัสดี)

สมเด็จพระเทพพระรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงทอดพระเนตรดวงอาทิตย์ในขณะใกล้มืดมิดหมดดวง
ที่มา : สมาคมดาราศาสตร์ไทย (อาจารย์อารี สวัสดี)

สแตมป์ของบริษัทไปรษณีย์ไทย จำกัด
เนื่องในปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงผ่านประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๘
ที่มา : http://www.mreclipse.com/SEstamps/TSE1995stamp1.GIF

สุริยุปราคาเต็มดวง ณ ประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๔ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๘ ถ่ายที่นครราชสีมา
ที่มา : http://www.mthurricane.com/solar_eclipse_stock_photo.htm

ภาพข่าวบนหนังสือพิมพ์ สุริยุปราคาเต็มดวงครั้งล่าสุดในเมืองไทยเมื่อ 24 ต.ค. 2538
ครั้งนั้น สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯทอดพระเนตร ณ อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา
ที่มา : http://www.thaigeographer.org/showdetail.asp?boardid=69

แหล่งข้อมูลอ้างอิง
    [1] อารี สวัสดี และบุญพีร์ พันธ์วร "สุริยุปราคาเต็มดวง 20 มิถุนายน 2498" สุริยุปราคาเต็มดวงในประเทศไทย สมาคมดาราศาสตร์ไทย 2538
    [2] เสงี่ยม เผ่าทองสุข "ในขณะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวง เมื่อวันจันทร์ที่ 20 มิถุนายน 2498" สุริยุปราคาเต็มดวงในประเทศไทย สมาคมดาราศาสตร์ไทย 2538
    [3] ดาราศาสตร์สากล ดาราศาสตร์ลพบุรี 35 ปี ชมรมอนุรักษ์ ลพบุรี
    [4] Charles H. Smiley and Mary Quirk, "Solar Eclipses of Long Duration of Totality", Journal of the Royal Astronomical Society of Canada, Vol. 49, p.69 – p.72, 1955.
    [5] http://www.brown.edu/Administration/News_Bureau/Databases/Encyclopedia/search.php?serial=S0220

แก้ไขล่าสุด 3 สิงหาคม 2552

กลับไปด้านบน


copyright © 2016 กองโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีดิจิทัล สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
ชั้น 7 อาคาร B ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0-2141-6877 โทรสาร 0-2143-8027 e-mail: [email protected]