ศูนย์รวมความรู้

กระทรวงเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร

รายละเอียดแนวทางการพัฒนากิจการอวกาศ
ของประเทศไทย
 


หน่วยงานในสังกัดกระทรวงไอซีที












<< เชื่อมโยงเว็บไซต์ >>

  หน้าหลัก \ ศูนย์รวมความรู้

    ศูนย์รวมความรู้

โดย สมภพ ภูริวิกรัยพงศ์
คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร 140 ถนนเชื่อมสัมพันธ์ เขตหนองจอก กรุงเทพ 10530
โทร 02-988-3655, 02-988-3666 โทรสาร 02-988-4040 E-mail: [email protected]



การระเบิดของดาวเทียมและจรวด
ที่มาของภาพ http://www.esa.int/Our_Activities/Operations/Space_
Debris/Focus_on_growing_threat_of_space_debris

ปริมาณเศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ (หรือ ขยะอวกาศ) ที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องนับว่าเป็นภัยคุมคามที่เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญต่อกิจการอวกาศ ทั้งนี้ในปลายเดือนเมษายน 2013 จะมีผู้เชี่ยวชาญระดับแนวหน้านับร้อยคนจากทั่วโลกเข้าร่วมประชุมสัมนาด้านเศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ ที่ใหญ่ที่สุดของภาคพื้นทวีปยุโรป ซึ่งการประชุมดังกล่าวเป็นเวทีกลางให้นักวิจัยเหล่านั้นได้อภิปรายและแลกเปลี่ยนผลงานวิจัยล่าสุดในการแก้ไขปัญหาเรื่องเศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ โดยผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายอวกาศก็เป็นกลุ่มหนึ่งที่จะเข้าร่วมการประชุมวิชาการดังกล่าว

ทั้งนี้บริษัทผู้ให้บริการดาวเทียมสื่อสารทั่วโลก รวมไปถึงหน่วยงานที่ดูแลรับผิดชอบดาวเทียมพยากรณ์ภูมิอากาศ และดาวเทียมนำร่อง ต่างให้ความสำคัญในความพยายามควบคุมเศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ


จรวดนำส่งวัตถุอวกาศ อาทิ ดาวเทียม ยานอวกาศ
ที่มาของภาพ http://www.spacetoday.org/images/Rockets/ArianeRockets/Ariane5LaunchArianespace.jpg

นับตั้งแต่ยุคเริ่มต้นของการพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศจนถึงปัจจุบัน วัตถุอวกาศ (ดาวเทียม ยานสำรวจ สถานีอวกาศ) ที่สร้างขึ้นโดยมนุษยชาติได้ถูกส่งขึ้นสู่อวกาศเกือบห้าพันเที่ยวบิน (วัตถุอวกาศมีจำนวนมาก 5,000 ชิ้น เนื่องจากบางเที่ยวบินมีการนำส่งวัตถุอวกาศมากกว่า 1 ชิ้น) ทั้งนี้ประมาณสองในสามของวัตถุอวกาศที่ถูกขึ้นทะเบียนไว้ถูกส่งขึ้นสู่อวกาศ และมีจำนวนประมาณ 240 ชิ้นที่เกิดการระเบิดขึ้น ส่งที่เกิดการชนกันนั้นเท่าที่มีบันทึกอย่างเป็นทางการมีประมาณ 10 ชิ้น

ในปี 2009 เกิดเหตุการณ์ดาวเทียมอิริเดียม 33 (ดาวเทียมสื่อสารของบริษัทเอกชนของสหรัฐอเมริกา) ชนกับ ดาวเทียมคอสมอส 2251 (ดาวเทียมทหารของรัสเชีย) ทำลายดาวเทียมทั้งสองลง และก่อให้เกิดเศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ เป็นจำนวนมากถึง 2,200 ชิ้น (ที่ตรวจจับและติดตามได้ ส่วนที่ไม่สามารถตรวจจับและติดตามได้ ไม่ทราบถึงจำนวนชิ้น)


ที่มาของภาพ http://infospacejunk.weebly.com/russian-satellite-crash.html

ทั้งนี้ นักวิทยาศาสตร์ได้ประมาณการณ์ว่ามีเศษชิ้นส่วนที่มีขนาดมากกว่า 10 เซนติเมตร ถึง 29,000 ชิ้นที่โคจรอยู่รอบโลก ขนาดเล็กกว่า 10 เซนติเมตร แต่ใหญ่กว่า 1 เซนติเมตร มีเป็นจำนวน 670,000 ชิ้น และที่มีขนาดเล็กกว่า 1 เซนติเมตร แต่ใหญ่กว่า 1 มิลลิเมตร มีเป็นจำนวน 170 ล้านชิ้น !!!


เศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ ที่โคจรรอบโลก
ที่มาของภาพ http://congrexprojects.com/images/12c09/picture1-intro.jpg?sfvrsn=0

เศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ 29,000 ชิ้น มีขนาดมากกว่า 10 เซนติเมตร

ผู้เชี่ยวชาญด้านเศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศกล่าวว่า ในกรณี่ที่เศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศที่มีขนาดมากกว่า 10 เซนติเมตรโคจรเข้าชนดาวเทียมหรือยานอวกาศนั้น ซึ่งนับว่าเป็นหายนะสำหรับดาวเทียมดวงดังกล่าว ทั้งนี้เมื่อเกิดการชนกันแล้วเศษชิ้นส่วนที่เกิดจากการชนกันจะฟุ้งกระจายเสมือนเป็นกลุ่มเมฆของเศษชิ้นส่วน ซึ่งความเร็วและทิศทางการเคลื่อนที่ของเศษชิ้นส่วนเหล่านี้ไม่อาจจะคาดคะเนได้ โดยเศษชิ้นส่วนเหล่านี้อาจนำไปสู่การชนกันกับดาวเทียมดวงอื่นๆ ซึ่งจะเป็นการเพิ่มขึ้นของเศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ

มาตรการบรรเทาเรื่องเศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ อาจจะทำได้โดยต้องอาศัยและพึ่งพาให้นักออกแบบดาวเทียมให้ออกแบบดาวเทียมที่มีโครงสร้างที่แข็งแรง รวมไปถึงผู้ที่ดำเนินการควบคุมดาวเทียมให้ปฏิบัติหน้าที่ดูแลรับผิดชอบดาวเทียมดวงดังกล่าวอย่างต่อเนื่อง ถึงแม้จะหมดอายุการใช้งานแล้วก็ตาม ซึ่งสิ่งเหล่านี้จะเป็นมาตรการที่อาจจะช่วยป้องกันมิให้เศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ มีจำนวนเพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม การกำจัดเศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ ยังคงเป็นสิ่งที่จำเป็นที่จะต้องดำเนินการในอนาคต

ทั้งนี้ เป้าหมายสูงสุดในช่วงสองถึงสามทศวรรษต่อไปนี้ คือการป้องกันไม่ให้วัตถุอวกาศเกิดการชนกันและเป็นเหตุให้เกิดการชนซ้อนอีก ในส่วนของการกำจัดเศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ นั้นเป็นเรื่องที่ท้าทายมากๆ ที่ควรจะต้องดำเนินการโดยต้องอาศัยความร่วมมือกับหน่วยงานอวกาศของประเทศต่างๆ และภาคอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีอวกาศ ทั้งนี้ อีซา (ESA : European Space Agency) ได้ระบุการพัฒนาเทคโนโลยีสำหรับการกำจัดเศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ ไว้ในเป้าหมายเชิงกลยุทธ์แล้ว

ผู้เชี่ยวชาญประชุมที่อีซา

การประชุมวิชาการภาคพื้นยุโรปด้านเศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ ครั้งที่ 6 (The 6th European Conference on Space Debris) มีกำหนดจัดขึ้นที่ศูนย์ปฏิบัติการอวกาศของอีซา (ESOC : ESA's European Space Operations Centre) ณ เมืองดาร์มสตัดท์ประเทศเยอรมัน ในวันที่ 22-25 เมษายน 2013


The 6th European Conference on Space Debris
ที่มาของภาพ http://iaaweb.org/iaa/photo/darmstadt.jpg

ทั้งนี้ตลอดทั้ง 4 วันของการประชุมวิชาการ จะมีการนำเสนอผลงานวิจัยล่าสุด เพื่อจะมีการอภิปรายและปรึกษาหารือถึงแนวทางและทิศทางของงานวิจัยเพื่อให้ได้เทคโนโลยีที่เหมาะสมและเป็นไปได้ในทางปฏิบัติเพื่อการกำจัดเศษชิ้นส่วนวัตถุอวกาศ

โดยผู้เข้าร่วมประชุมวิชาการในครั้งนี้ร่วม 300 คน ประกอบด้วย นักวิชาการ วิศวกร ผู้กำหนดนโยบายด้านกิจการอวกาศของหน่วยงานอวกาศของประเทศต่างๆ ตัวแทนบริษัทประกันภัย ผู้ให้บริการทั้งระบบภาคพื้นดินและในอวกาศ ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายอวกาศ และตัวแทนจากองค์กรสถาบัน อาทิ สหประชาชาติ (UN : United Nations) และ สหภาพยุโรป (EU : European Union)

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

แก้ไขล่าสุด 20 เมษายน 2556

กลับไปด้านบน


copyright © 2016 กองโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีดิจิทัล สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
ชั้น 7 อาคาร B ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0-2141-6877 โทรสาร 0-2143-8027 e-mail: [email protected]