ศูนย์รวมความรู้

กระทรวงเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร

รายละเอียดแนวทางการพัฒนากิจการอวกาศ
ของประเทศไทย
 


หน่วยงานในสังกัดกระทรวงไอซีที












<< เชื่อมโยงเว็บไซต์ >>

  หน้าหลัก \ ศูนย์รวมความรู้

    ศูนย์รวมความรู้

โดย สมภพ ภูริวิกรัยพงศ์
คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร 51 ถนนเชื่อมสัมพันธ์ เขตหนองจอก กรุงเทพ 10530
โทร 02-988-3655, 02-988-3666 โทรสาร 02-988-4040 E-mail: [email protected]


พันธกิจของโครงการอวกาศใดๆ ก็ตามจะต้องมีการเลือกหรือกำหนดวงโคจรขึ้นเพื่อให้การปฏิบัติการเป็นไปตามพันธกิจที่กำหนดไว้ อาทิเช่น ดาวเทียมสื่อสาร ณ วงโคจรค้างฟ้า ดาวเทียมสำรวจ ณ วงโคจรสัมพันธ์กับดาวอาทิตย์ หรือ ดาวเทียมทางวิทยาศาสตร์ที่ต้องการวงโคจรที่มีลักษณะเฉพาะ

ดังนั้นข้อพิจารณาส่งดาวเทียมสู่อวกาศสามารถพิจารณาได้ดังนี้

  1. กำหนดชุดสมาชิกวงโคจรของวงโคจรที่ต้องการ อย่างไรก็ตาม การที่กำหนดชุดสมาชิกวงโคจรที่ต้องการนั้น อาจจะก่อให้เกิดข้อจำกัดในทางปฏิบัติโดยเฉพาะด้านการยิงจรวด อาทิเช่น หน้าต่างการส่ง หรือทิศทางการส่ง หรือกระทั่งในบางกรณีที่วงโคจรที่ต้องการนั้นเป็นไปไม่ได้ เนื่องจากมีข้อจำกัดในด้านสถานที่ส่ง (ฐานปล่อยจรวด) หรือ ขนาดของระบบขับเคลื่อนไม่สามารถนำส่งดาวเทียมไปยังจุดหมายได้

  2. การนำส่งดาวเทียมเข้าสู่วงโคจรโดยทั่วไปแล้วการส่งจรวดขึ้นสู่อวกาศเพื่อนำส่งดาวเทียมเข้าสู่วงโคจรที่กำหนดไว้ได้โดยตรงนั้น ตำแหน่งแลทติจูดของฐานปล่อยจรวด (Lo) จะต้องมีค่าน้อยกว่าหรือเท่ากับมุม i (inclination angle : ระบุความเอียงของระนาบวงโคจรเมื่อเทียบกับระนาบเส้นศูนย์สูตรโลก)


    ความสัมพันธ์ระหว่างมุม i และแลทติจูด Lo ของฐานปล่อยจรวด
    ที่มา seller, J., Understanding Space


นอกจากนี้ตำแหน่งของฐานปล่อยจรวด (launch siteจะต้องเคลื่อนผ่านระนาบวงโคจรที่เราต้องการด้วย

ทั้งนี้ในการส่งเข้าสู่วงโคจรแบบโดยตรงนั้นเราสามารถจำแนกออกได้เป็น 2 กรณีย่อย

  1. โอกาสการส่ง 1 ครั้งต่อวัน เป็นกรณีที่มุม i มีค่าเท่ากับ Lo

    กรณี โอกาสการส่ง 1 ครั้งต่อวัน (i = Lo)
    ที่มา seller, J., Understanding Space


    ทั้งนี้หน้าต่างการส่งจะเกิดขึ้นเมื่อตำแหน่งของฐานปล่อยจรวดซึ่งอยู่บนเส้นแลทติจูด (เส้นประ) เคลื่อนเข้าตัดกับเส้นทางของวงโคจร (orbit trace)


    ตำแหน่งของฐานปล่อยจรวดเคลื่อนเข้าสู่ระนาบวงโคจร (i = Lo)
    ที่มา seller, J., Understanding Space


  2. โอกาสการส่ง 2 ครั้งต่อวัน กรณีที่มุม i มีค่าน้อยกว่า Lo ทั้งนี้โอกาสการส่งครั้งแรกใกล้กับ ascending node จะถูกเรียกว่า ascending opportunity และโอกาสครั้งที่สองซึ่งใกล้กับ descending node จะถูกเรียกว่า descending opportunity


กรณี โอกาสการส่ง 2 ครั้งต่อวัน (i < Lo)
ที่มา seller, J., Understanding Space


สำหรับกรณีที่ไม่สามารถส่งดาวเทียมเข้าสู่วงโคจรที่เลือกไว้ได้โดยตรงนั้น อาทิเช่น การยิงจรวด Ariane จากฐานปล่อยที่แลทติจูด 4 องศาเหนือ เพื่อนำส่งดาวเทียมสื่อสารเข้าสู่วงโคจรค้างฟ้า (i = 0) อาจทำได้ดังนี้

  1. ดาวเทียมถูกนำส่งขึ้นสู่อวกาศโดยจรวดที่ถูกยิงจากฐานปล่อยที่แลทติจูด Lo ดังนั้นวงโคจรเบื้องต้นของดาวเทียมก็ควรที่มีมุม i ประมาณเท่ากับค่า Lo

  2. ควบคุมดาวเทียมเข้าสู่วงโคจรพัก (parking orbit) เพื่อเตรียมการให้ดาวเทียมเคลื่อนเข้าสู่วงโคจรที่ต้องการ

  3. ดำเนินการ Hohmann Transfer ซึ่งเป็นการเปลี่ยนวงโคจรดาวเทียมให้อยู่ในระดับความสูงที่ต้องการแต่ไม่เปลี่ยนระนาบวงโคจร

  4. ทำการเปลี่ยนระนาบการโคจรของดาวเทียมเข้าสู่วงโคจรที่ต้องการ

จะเห็นได้ว่าการดำเนินการตามที่ได้กล่าวมาในข้างต้น นอกจากจะมีความซับซ้อนแล้วจะส่งผลให้มีค่าใช้จ่ายที่สูงขึ้นตามไปด้วย ตามที่กล่าวมาทั้งหมดนี้เป็นเพียงข้อมูลเบื้องต้นเท่านั้น โดยข้อเท็จจริงแล้วในแต่ละส่วนจะมีรายละเอียดที่ค่อนข้างมากและมีความซับซ้อน ซึ่งผู้เขียนจะขอนำเสนอในโอกาสต่อๆ ไป

แก้ไขล่าสุด 16 สิงหาคม 2551

กลับไปด้านบน


copyright © 2016 กองโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีดิจิทัล สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
ชั้น 7 อาคาร B ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0-2141-6877 โทรสาร 0-2143-8027 e-mail: [email protected]