ศูนย์รวมความรู้

กระทรวงเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร

รายละเอียดแนวทางการพัฒนากิจการอวกาศ
ของประเทศไทย
 


หน่วยงานในสังกัดกระทรวงไอซีที












<< เชื่อมโยงเว็บไซต์ >>

  หน้าหลัก \ ศูนย์รวมความรู้

    ศูนย์รวมความรู้


ปรากฎการณ์จันทรุปราคาเกิดขึ้นในขณะที่ดวงอาทิตย์ โลก และดวงจันทร์ ได้โคจรมาอยู่ในแนวเส้นตรงเดียวกันดังแสดงในรูปที่ 1 เมื่อโลกโคจรมาอยู่ในแนวเส้นตรงระหว่างดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ จะทำให้เกิดเงาของโลกปรากฏบนพื้นดวงจันทร์

รูปที่ 1 แผนภาพการเกิดจันทรุปราคา

คล้ายกับกรณีของสุริยุปราคา เงาของโลกมีทั้งส่วนที่เรียกว่าเงามืด (umbra) และเงามัว (penumbra) เมื่อดวงจันทร์ถูกเงามืดของโลกบดบังทั้งดวง เราเรียกปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นว่า “จันทรุปราคาเต็มดวง” (total lunar eclipse) อย่างไรก็ตาม ภาพที่เรามองเห็นดวงจันทร์ในขณะนั้นอาจจะเป็นดวงจันทร์ที่มืดมากๆ หรือมีสีแดงอิฐ ทั้งนี้เนื่องจากสภาพของชั้นบรรยากาศโลก โดยแสงอาทิตย์เมื่อเคลื่อนที่ผ่านชั้นบรรยากาศโลกจะเกิดการกระเจิงของแสงเนื่องจากอนุภาคและฝุ่นอวกาศในชั้นบรรยากาศโลก โดยมีแสงสีแดงหรือส้มสามารถผ่านชั้นบรรยากาศโลกจะไปตกกระทบพื้นผิวดวงจันทร์ ทำให้เราเห็นดวงจันทร์มีสีแดงอิฐ

รูปที่ 2 ลำดับการเกิดจันทรุปราคา (ภาพจากเว็บไซต์ Wikipedia)

ประเภทของจันทรุปราคา สามารถจำแนกออกได้เป็น ๓ ประเภท ได้แก่
    1) จันทรุปราคาเต็มดวง (total lunar eclipse) เป็นกรณีที่ดวงจันทร์ถูกเงามืดของโลกบดบังทั้งดวง ซึ่งส่งผลให้ความสว่างของพื้นผิวดวงจันทร์ลดลงอย่างชัดเจน* หรือดวงจันทร์อาจจะมีสีมืดคล้ำหรือสีแดงอิฐดังที่ได้อธิบายไว้ในข้างต้น นอกจากนี้ มีประเด็นที่น่าสนใจ ถ้าสมมุติว่าเราอยู่บนดวงจันทร์ในขณะที่เกิดจันทรุปราคาเต็มดวงขึ้น เราจะพบว่าเราสามารถสังเกตการณ์ปรากฎการณ์สุริยุปราคาบนดวงจันทร์ได้
    2) จันทรุปราคาเงามัว (penumbra lunar eclipse) เป็นกรณีที่ดวงจันทร์ถูกเงามัวของโลกบดบัง ซึ่งส่งผลให้ความสว่างของพื้นผิวดวงจันทร์ลดลงเพียงเล็กน้อย การสังเกตจันทรุปราคาประเภทนี้ค่อนข้างยาก
    3) จันทรุปราคาบางส่วน (partial lunar eclipse) เป็นกรณีที่ดวงจันทร์ถูกเงามืดของโลกบดบังเพียงบางส่วนเท่านั้น ทำให้เราสังเกตเห็นบางส่วนของดวงจันทร์หายไป
*หมายเหตุ ความสว่างของดวงจันทร์ที่เรามองเห็นนั้น เกิดจากแสงอาทิตย์ตกกระทบบนพื้นผิวดวงจันทร์ และสะท้อนมาเข้าตาเรา

เอกสารอ้างอิง
[1] Ridpath, I., “Eclipses”, Encyclopedia of the Universe, Harper-Collins Publishers, 2001, p. 198.
[2] Garlick, M.A., “Lunar Eclipses”, Astronomy The Macmillan Visual Guide, 2005, pp. 138-139.

กลับไปด้านบน


copyright © 2016 กองโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีดิจิทัล สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
ชั้น 7 อาคาร B ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0-2141-6877 โทรสาร 0-2143-8027 e-mail: [email protected]