ศูนย์รวมความรู้

กระทรวงเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร

รายละเอียดแนวทางการพัฒนากิจการอวกาศ
ของประเทศไทย
 


หน่วยงานในสังกัดกระทรวงไอซีที












<< เชื่อมโยงเว็บไซต์ >>

  หน้าหลัก \ ศูนย์รวมความรู้

    ศูนย์รวมความรู้

ดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาเบื้องต้น

ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้ส่งดาวเทียมเพื่อการอุตุนิยมวิทยาขึ้นสู่อวกาศดวงแรกเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2503 ชื่อว่า TIROS1( Television and Infra-Red Observation Satellite ) ซึ่งเป็นการเริ่มต้นของการใช้ภาพถ่ายจากดาวเทียมเพื่อประโยชน์ในการอุตุนิยมวิทยาในปัจจุบันประเทศสหรัฐอเมริกามีหน่วยงานที่ดูแลการใช้ดาวเทียมเพื่อการอุตุนิยมวิทยาอยู่ 2 หน่วยงานคือ NOAA ( National Oceanic and Atomospheric Administration ) และ SMC ( Air Force Space and Missile Systems Center ) โดย NOAA จะดูแลดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาสำหรับใช้งานทั่วไป ซึ่งมีชื่อว่าดาวเทียม NOAA และดาวเทียม GOES สำหรับ SMC จะดูแลดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาเพื่อใช้ประโยชน์ทางการทหารโดยมีชื่อว่าดาวเทียม DMSP ซึ่งในอนาคตหน่วยงานทั้งสองนี้จะรวมกันเพื่อประหยัดงบประมาณ

สำหรับดาวเทียมอุตุนิยมวิทยาสำหรับใช้งานทั่วไปนั้นจะแบ่งออกเป็น 2 ประเภทใหญ่ๆ คือ ดาวเทียมที่มีวงโคจรค้างฟ้า (GOES) และดาวเทียมที่มีวงโคจรต่ำ (NOAA) สำหรับดาวเทียมที่มีวงโคจรค้างฟ้าที่ใช้งานอยู่ปัจจุบันคือ GOES-10 (GOES-West) และ GOES-12 (GOES-East) ซึ่งโคจรอยู่เหนือประเทศสหรัฐอเมริกาทางทิศตะวันตกและทิศตะวันออกของทวีปอเมริกา และมีดาวเทียม GOES-11 เพื่อใช้งานสำรองในกรณีที่ GOSE-10 หรือ GOES-12 ไม่ทำงาน ดาวเทียม GOES จะให้ภาพที่ต่อเนื่องซึ่งมีประโยชน์ในการติดตามพายุเฮอริเคน และพายุทอร์นาโด ซึ่งจะมีประโยชน์ในการเตือนภัยเมื่อเกิดพายุและยังสามารถติดตามการเคลื่อนที่ของพายุได้อีกด้วย

ภาพต่อไปนี้แสดงพื้นที่ที่มองเห็นจากดาวเทียมทั้งสองดวงดังกล่าว


นอกจากดาวเทียมค้างฟ้าแล้วยังมีดาวเทียมวงโคจรต่ำอีกสองดวงเพื่อช่วยในการพยากรณ์อากาศโดยดวงแรกจะโคจรผ่านในเวลาเช้าและอีกดวงจะโคจรผ่านในเวลาบ่ายทั้งนี้เพื่อให้ได้รับข้อมูลอย่างน้อยทุก ๆ 6 ชั่วโมง ดาวเทียมวงโคจรต่ำมีเครื่องมือวัดหลายชนิดและมีอุปกรณ์หลักคือ อุปกรณ์ถ่ายภาพความละเอียดสูง ( AVHRR - Advanced Very High Resolution Radiometer ) ซึ่งจะถ่ายภาพด้วยจุดภาพขนาด 1.1 กิโลเมตร รวม 6 ช่องสัญญาณ และส่งสัญญาณกลับมายังโลกด้วยคลื่นวิทยุความถี่ 1700 MHz ซึ่งเรียกว่า HRPT นอกจากนี้ยงัส่งภาพที่มีความละเอียดต่ำด้วยจุดภาพขนาด 4 กิโลเมตร รวม 2 ช่องสัญญาณที่ความถี่ 137 MHz ซึ่งเรียกว่า APT ประเทศสหรัฐอเมริกายังมีกลุ่มดาวเทียมเพื่อการทดลองทางวิทยาศาสตร์และสำรวจสภาวะแวดล้อม เช่น Terra , Aqua เป็นต้น

สหภาพยุโรปมีโครงการดาวเทียมเพื่อการอุตุนิยมวิทยาโดยมีดาวเทียม METEOSAT จำนวน 3 ดวงอยู่เหนือทวีปยุโรปและมหาสมุทรอินเดียและยังมีดาวเทียมสำรองอีก 1 ดวง สำหรับดาวเทียมวงโคจรต่ำนั้นใช้สำหรับสำรวจสภาวะแวดล้อมมีชื่อว่าดาวเทียม ERSประเทศรัสเซียเคยมีดาวเทียมเพื่อใช้ประโยชน์ในด้านการอุตุนิยมวิทยา แต่ในปัจจุบันส่วนใหญ่หมดอายุการใช้งานและอยู่ในสภาวะเตรียมพร้อมเพื่อใช้สำรองเท่านั้น

ประเทศจีน มีดาวเทียมเพื่อการอุตุนิยมวิทยาแบบทั้งค้างฟ้าชื่อว่า FY-2 ซึ่งได้เริ่มใช้งานมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2540 ชื่อว่า FY-2A และได้พัฒนาเป็น FY-2B และ FY-2C ซึ่งส่งสัญญาณในแบบ CHRPT ซึ่งดัดแปลงมาจาก HRPT โดยการเพิ่มช่องสัญญาณจากเดิม 6 ช่องสัญญาณเป็น 10 ช่องสัญญาณ แต่ดาวเทียมแต่ดาวเทียมชุดนี้ยังมีเสถียรภาพในการทำงานที่ไม่ดีนัก และมีดาวเทียมเพื่อการอุตุนิยมวิทยาแบบวงโคจรต่ำชื่อว่า FY-1 ซึ่งในปัจจุบันได้พัฒนามาเป็น FY-1D

ประเทศญี่ปุ่นมีดาวเทียมเพื่อการอุตุนิยมวิทยาแบบค้างฟ้าชื่อว่า GMS-5 ซึ่งโคจรเหนือเกาะญี่ปุ่นและถ่ายภาพครอบคลุมถึงประเทศไทยด้วย แต่ในปัจจุบันดาวเทียมดวงนี้ได้หยุดให้บริการแล้ว ซึ่งในประทศอินเดียมีดาวเทียมอุตุนิยมอเนกประสงค์แบบค้างฟ้า ซึ่งสามารถใช้ประโยชน์ด้านอุตุนิยมวิทยาได้รวม 3 ดวง ซึ่งโคจรอยู่เหนือประเทศอินเดีย ทั้งนี้สามารถดูรายละเอียดของดาวเทียมในแต่ละดวงได้จากตารางต่อไปนี้

แหล่งที่มาของข้อมูล :
1. http://www.wmo.ch
2. http://www.nasa.gov
3. http://www.isro.org
4. http://www.spacetech.com
5. http://nsmc.cma.gov.cn
6. http://space.skyrocket.de

ตารางดาวเทียมค้างฟ้าสำหรับอุตุนิยมวิทยา
บริเวณ
ดาวเทียม /ชนิด
เจ้าของ
ตำแหน่ง
วันที่ส่ง
สถานะ
แปซิฟิกตะวันออก
(180°W-108°W)
GOES-10 (Op) USA/NOAA 135°W 04/2540 ทำงานได้บางส่วน
แอตแลนติกตะวันตก
(108°W-36°W)
GOES-12 (Op) USA/NOAA 75°W 07/2544 ทำงานปกติ
GOES-11 (B) USA/NOAA 103°W 05/2543 สำรองให้ GOES-10, -12
แอตแลนติกตะวันออก
(36°W-36°E)
METEOSAT-7 (Op) EUMETSAT 09/2540 ทำงานปกติ
METEOSAT-8 (Op) EUMETSAT 3°W 08/2545 ทำงานปกติ
METEOSAT-6 (B) EUMETSAT 9°E 11/2536 ทำงานได้ไม่ค่อยดี
มหาสมุทรอินเดีย
(36°E-108°E)
METEOSAT-5 (Op) EUMETSAT 63°E 03/2534 IODCทำงานแต่ว่าอยู่ในโหมดมุมเอียงสู
FY-2B (Op, L) China 105°E 06/2543 ช้ได้เฉพาะ hemispheric scanning เท่านั้นตั้งแต่ 06/2546หยุดการส่งรูปภาพในช่วงบดบัง
FY-2A (B, L) China 87°E 06/2540 -
FY-2C (P) China 105°E 10/2547 -
INSAT-2E (Op) India 83°E 04/2542 ดาวเทียมทำงานอเนกประสงค์
INSAT-3A (Op) India 94°E 04/2546 ดาวเทียมทำงานอเนกประสงค์
KALPANA (Op) India 83°E 12/2545 -
GOMS/Electro N1 (B) Russia 76°E 11/2537 ตั้งแต่ 09/2541อยู่ในสถานะเตรียมพร้อม
แปซิฟิกตะวันตก
(108°E-180°E)
GOES-9 (Op) USA/NOAA 155°E 05/2538 ให้ข้อมูลสำหรับประเทศญี่ปุ่น
GOES-8 (B, L) USA/NOAA 165°E 04/2537 สำรองให้ GOES-9
GMS-5 (Op, L) Japan 140°E 03/2538 สำรอง GMS-5 ด้วยGOES-9 เริ่มเมื่อ 05/2546
หมายเหตุ P = ทดลองการทำงาน
             OP = ทำงาน
             B = สำรอง
             L = ใช้งานได้จำกัด

ตารางดาวเทียมค้างฟ้าในอนาคต
บริเวณ
ดาวเทียม /ชนิด
เจ้าของ
กำหนดส่ง
ตำแหน่งที่กำหนด /ข้อมูลอื่นๆ
แปซิฟิกตะวันออก
(180°W-108°W)
และแอตแลนติกตะวันตก
(108°W-36°W)
GOES-N USA/NOAA 02/2548 75°W
GOES-O USA/NOAA 04/2550 75°W
GOES-P USA/NOAA 10/2551 135°W
GOES-R USA/NOAA 10/2555 135°W
แอตแลนติกตะวันออก
(36°W-36°E)/td>
MSG-2 EUMETSAT 06/2548 0°, เป็น METEOSAT-9 เมื่อทำงาน
MSG-3 EUMETSAT 06/2551 0°, เป็น METEOSAT-10 เมื่อทำงาน
MSG-4 EUMETSAT 12/2554 0°, เป็น METEOSAT-11 เมื่อทำงาน
มหาสมุทรอินเดีย
(36°E-108°E)
Elektro-L Russia 12/2549 76°E
INSAT-3D India 07/2549 83°E, แยกการทำงานอุตุนิยม
FY-2D China 12/2549 105°E, ตัวพัฒนาของ FY-2 series
FY-2E China 12/2549 105°E, ตัวพัฒนาของ FY-2 series
แปซิฟิกตะวันตก
(108°E-180°E)
MTSAT-1R Japan 02/2548 140°E, ดาวเทียมอเนกประสงค์
MTSAT-2 Japan 02/2549 140°E, สำรอง MTSAT-1R จนถึง 2552


ตารางดาวเทียมวงโคจรขั้วโลกสำหรับอุตุนิยมวิทยาในอนาคต
บริเวณ
ดาวเทียม /ชนิด
เจ้าของ
กำหนดส่ง
ตำแหน่งที่กำหนด /ข้อมูลอื่นๆ
Sun-synchronous
"ช่วงเช้า"
(06:00 - 12:00)

(18:00 - 24:00)
METOP-1 EUMETSAT 12/2548 (840 km) (09:30 D) AHRPT
METOP-1 EUMETSAT 12/2552 (840 km) (09:30 D) AHRPT
METOP-1 EUMETSAT 06/2557 (840 km) (09:30 D) AHRPT
FY-3A China 01/2549 (09:30) ชุดดาวเทียม 7 ดวง
FY-3B China 12/2549 (09:30)
METEOR-3M N2 Russia 12/2548 (1024km) (09:15, 10:30 or 16:30 A)
DMSP F-16 USA/NOAA 10/2546 (833km) (21:32 A)
DMSP F-18 USA/NOAA 10/2550 (850km) (A)
NPP USA/NOAA 10/2549 (833km) (21:30 D)
NPOESS-1 USA/NOAA 11/2552 (833km) (21:30 D)
NPOESS-4 USA/NOAA 11/2558 (833km) (10:30 D)
Monitor-E Russia 04/2548 (540km) (05:40)
GOCE ESA 02/2549 (250km) (Dawn-dusk)
SMOS ESA 02/2550 (756km) (06:00 A)
ADM-Aeolus ESA 10/2550 (408km) (18:00 A)
Sun-synchronous
"ช่วงบ่าย"
(12:00 - 16:00)

(00:00 - 04.00)
NOAA-N USA/NOAA 02/2548 (870km) (14:00 A)
NOAA-N' USA/NOAA 11/2551 (870km) (14:00 A)
NPOESS-2 USA/NOAA 06/2554 (833km) (13:30 A)
NPOESS-5 USA/NOAA 01/2561 (833km) (13:30 A)
GCOM-C Japan 01/2553 (800km) (13:30 A)
GCOM-W Japan 01/2552 (800km) (13:30 A)
Sun-synchronous
"เช้าตรู่"
(04:00 - 06:00)

(16:00 - 18:00)
DMSP F-17 USA/NOAA 04/2548 (850km) (A)
DMSP F-19 USA/NOAA 04/2552 (850km) (A)
DMSP F-20 USA/NOAA 10/2554 (850km) (A)
NPOESS-3 USA/NOAA 06/2556 (833km) (17:30 A)
NPOESS-6 USA/NOAA 05/2562 (833km) (17:30 A)
Non Sun-synchr.
CRYOSAT ESA 03/2548 (717km)
Resurs-01 N5 Russia 01/2548 (680km)
Resurs DK Russia 06/2548 (480km)
Sich-1M Russia/Ukraine 12/2547 (650km)
GPM Constellation USA/NASA 11/2553 (600km)


ตารางดาวเทียมวงโคจรแนวขั้วโลกสำหรับอุตุนิยมวิทยา
ชนิดวงโคจร
ดาวเทียม/โหมด
เจ้าของ
เวลาบรรจบ /ความสูง
เวลาที่ส่ง
สถานะ
Sun-synchronous
"ช่วงเช้า"
(06:00 - 12:00)

(18:00 - 24:00)
NOAA-17 (Op) USA/NOAA 10:00 (D), 833 กม. 06/2545 ทำงานปกติ
NOAA-15 (B) USA/NOAA 07:08 (D), 813 กม. 05/2541 ทำงานปกติ ( มีปัญหากับ AVHRR + HIRS)
NOAA-14 (B) USA/NOAA 17:52 (A), 850 กม. 12/2537 ทำงานปกติ OBP อันหนึ่ง ไม่ทำงาน
NOAA-12 (L) USA/NOAA 04:49 (D), 850 กม./td> 05/2534 ทำงานปกติ (ยกเว้น sounding)
NOAA-11 (L) USA/NOAA 22:37 (A), 845 กม. 09/2531 ทำงานปกติ SBUV ให้ข้อมูลจำกัด
DMSP F-15 (Op) USA/NOAA 20:29 (A), 833 กม. 12/2542 ดาวเทียมทางการทหารให้ข้อมูลสาธารณะผ่าน NOAA
DMSP F-14 (B) USA/NOAA 20:29 (A), 833 กม. 04/2540 ดาวเทียมทางการทหารให้ข้อมูลสาธารณะผ่าน NOAA
FY-1D (Op) China 09:00 (D), 863 กม. 05/2545 ทำงานปกติ
FY-1C (B) China 08:50 (D), 863 กม. 05/2542 ทำงานปกติ
SPOT-5 (R) CNES 10:30 (D), 800 กม. 05/2545 ทำงานปกติ
Envisat (R) ESA 10:30 (D), 782 กม. 03/2545 ทำงานปกติ
ERS-1 (R) ESA 10:30 (D), 782 กม. 07/2534 ถูกทดแทนด้วย ERS-2 เมื่อ 03/2543 หลังจากซ้อนทับคาบเวลากัน
ERS-2 (R) ESA 10:30 (D), 782 กม. 04/2538 เนื่องจากปัญหาตัวบันทึก OB เมื่อ 06/2546 ทำให้การทำงาน LBRแน่นอนเมื่อสั่งจากสถานี ESA เท่านั้น
QuikSCAT (R) USA/NASA 06:00 (D), 803 กม. 06/2542 ทำงานปกติ
Terra (R) USA/NASA 10:30 (D), 705 กม. 12/2542 ทำงานปกติ
Sun-synchronous
"ช่วงบ่าย"
(12:00 - 16:00)

(00:00 - 04.00)
NOAA-16 (Op) USA/NOAA 13:54 (A), 870 กม. 09/2543 ทำงานปกติ
Aqua (R) USA/NOAA 13:30 (A), 705 กม. 05/2545 ทำงานปกติ
Sun-synchronous
"เช้าตรู่"
(04:00 - 06:00)

(16:00 - 18:00)
DMSP-F13 (Op) USA/NOAA 18:12 (A), 833 กม. 03/2540 ดาวเทียมทางการทหารให้ข้อมูลสาธารณะผ่าน NOAA
Non Sun-synchr.
METEOR-3M N1 (Op) Russia (A) 1018 กม. 12/2544 ทำงานปกติ
METEOR-3 N5 (Op) Russia (A) 1200 กม. 08/2534 ทำงานปกติ (APT ส่งภาพที่ตามองเห็นได้)
TRMM (R) USA/NASA 350 กม. 11/2540 ทำงานปกติ
Jason-1 (R) CNES 1336 กม. 12/2544 ทำงานปกติ
หมายเหตุ OP = ทำงาน
             B = สำรอง
             L = ใช้งานได้จำกัด
             R = วิจัยและพัฒนา
             A = มาจากทางทิศเหนือ
             D = มาจากทางทิศใต้

ตารางดาวเทียมวงโคจรแนวขั้วโลกสำหรับอุตุนิยมวิทยา
- แบบ GEO-Stationary ดาวน์โหลด
- แบบ Polar Orbit ดาวน์โหลด

กลับไปด้านบน


copyright © 2016 กองโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีดิจิทัล สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
ชั้น 7 อาคาร B ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0-2141-6877 โทรสาร 0-2143-8027 e-mail: [email protected]