ศูนย์รวมความรู้

กระทรวงเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร

รายละเอียดแนวทางการพัฒนากิจการอวกาศ
ของประเทศไทย
 


หน่วยงานในสังกัดกระทรวงไอซีที












<< เชื่อมโยงเว็บไซต์ >>

  หน้าหลัก \ ศูนย์รวมความรู้

    ศูนย์รวมความรู้

โดย สมภพ ภูริวิกรัยพงศ์
คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร 51 ถนนเชื่อมสัมพันธ์ เขตหนองจอก กรุงเทพ 10530
โทร 02-988-3655, 02-988-3666 โทรสาร 02-988-4040 E-mail: [email protected]


ผู้อ่านหลายท่านอาจจะมีข้อสงสัยว่า ทำไมบางส่วนของตัวดาวเทียมหรือยานอวกาศถูกห่อด้วยวัสดุแผ่นสีเหลือง หรือถูกติดด้วยแผ่นวัสดุสีชมพูที่ดูเหมือนกับสติกเกอร์ ดังแสดงในรูปด้านล่าง ซึ่งเจ้าวัสดุแผ่นสีเหลือง หรือสีชมพูดังกล่าวเป็นแผ่นอะไร? และติดไว้เพื่ออะไร? หรือเป็นเพียงการตกแต่งดาวเทียมหรือยานอวกาศให้มีสีสันสวยงาม?


ดาวเทียมทดสอบของระบบนำร่องกาลิเลโอ (GIOVE-B)
ที่มาของภาพ http://spaceinimages.esa.int/var/esa/storage/images/esa_multimedia/images/2008/03/giove-b6/10261531-2-eng-GB/GIOVE-B.jpg


ยานสำรวจดวงจันทร์ Lunar Crater Observation and Sensing Satellite (LCROSS)
ที่มาของภาพ http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/image/lcross.jpg

แท้ที่จริงแล้วที่เราเห็นในภาพทั้งสองรูปด้านบน เจ้าวัสดุแผ่นสีเหลือง หรือสีชมพูดังกล่าวเป็นแผ่นวัสดุที่ใช้ในการป้องกันความร้อนให้กับดาวเทียมหรือยานอวกาศ

แผ่นวัสดุกันความร้อนที่ใช้สำหรับดาวเทียมหรือยานอวกาศ มีชื่อเรียกว่า Multi-Layer Insulation หรือ MLI ที่ประกอบด้วยแผ่นกันความร้อนที่วางเรียงซ้อนกันหลายชั้น ทั้งนี้วัตถุประสงค์หลักในการใช้ MLI เพื่อลดการสูญเสียความร้อนที่เกิดจากการแผ่ความร้อน (heat radiation) ซึ่งในสภาวะที่เป็นสุญญากาศในอวกาศนั้น การแผ่ความร้อนมีนัยสูงกว่าการนำความร้อน (heat conduction) และการพาความร้อน (heat convection)


MLI : แต่ละชั้นเป็นพลาสติกเคลือบด้วยโลหะที่ถูกถักทอ
ที่มาของภาพ http://en.wikipedia.org/wiki/Multi-layer_insulation

แต่ละชั้นของ MLI สามารถวางเรียงต่อใกล้กันได้ ตราบเท่าที่ความร้อนของแต่ละชั้นไม่สัมผัสกัน ซึ่งโดยปกติแล้วช่องวางระหว่างชั้นของ MLI จะบางมากๆ เพื่อลดน้ำหนักและความหนาของ MLI ทั้งนี้จากการที่ MLI ไม่จำเป็นที่จะต้องมีโครงสร้างที่แข็งแรงมาก ทำให้แต่ละชั้นมีความหนาประมาณ 6 ไมโครเมตร โดยทำจากพลาสติก อาทิ ไมลาร์ (mylar) หรือ แคปตอน (kapton) ที่เคลือบด้วยโลหะบาง อาทิ เงิน หรือ อลูมิเนียม โดยทั่วไป MLI จะมีชั้นความหนาประมาณ 40 ชั้น สำหรับชั้นนอกสุดของ MLI จำเป็นที่จะต้องมีความแข็งแรงและความหนาในระดับหนึ่ง โดยส่วนที่เพิ่มความแข็งแรงจะใช้วัสดุจำพวกไฟเบอร์กลาส


ชั้นของ MLI ที่ทำจากโพลิไอมายด์* โพลีเอสเตอร์ และ FEP (Fluorinated ethylene propylene) ที่เคลือบด้วยอลูมิเนียม หรือ โลหะอื่น อาทิ ทอง หรือ เจอร์มันเนียม
ที่มาของภาพ http://www.sae.org/mags/aem/10523

*หมายเหตุ
(โพลิไอมายด์ หรือมีชื่อทางการค้าว่า “แคปตอน” ของ DuPont ทนต่ออุณหภูมิได้กว้างมากตั้งแต่อุณหภูมิ - 73?C จนถึง +260?C)

ในการใช้งาน MLI กับโครงการอวกาศนั้น มีปัจจัยที่ควรพิจารณาก็คือ ณ เวลาก่อนที่จรวดนำส่งดาวเทียมจะถูกยิงขึ้นสู่อวกาศ ภายในแต่ละชั้นของ MLI จะเต็มไปด้วยอากาศ และเมื่อจรวดนำส่งถูกยิงขึ้นสู่ท้องฟ้านั้น อากาศที่อยู่ใน MLI จะต้องสามารถเคลื่อนที่ออกมาได้โดยไม่ก่อให้เกิดความเสียหายกับแผ่นชั้นนอกสุด ดังนั้นในแต่ละชั้น MLI จะต้องมีรูหรือปรุขนาดเล็กๆ เพื่อให้อากาศเคลื่อนที่ออกมาได้ ถึงแม้ว่าจะเป็นการลดประสิทธิภาพของ MLI ลงก็ตาม


รอยปรุบนชั้นกันความร้อน โดยสีทองที่เห็นนั้นเป็นทองเปลว (gold foil)
ที่มาของภาพ http://www.bronaerotech.com/aerospace-markets-served/space-and-satellite/

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

แก้ไขล่าสุด 1 เมษายน 2556

กลับไปด้านบน


copyright © 2016 กองโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีดิจิทัล สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
ชั้น 7 อาคาร B ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0-2141-6877 โทรสาร 0-2143-8027 e-mail: [email protected]