ศูนย์รวมความรู้

กระทรวงเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร

รายละเอียดแนวทางการพัฒนากิจการอวกาศ
ของประเทศไทย
 


หน่วยงานในสังกัดกระทรวงไอซีที












<< เชื่อมโยงเว็บไซต์ >>

  หน้าหลัก \ ศูนย์รวมความรู้

    ศูนย์รวมความรู้

โดย สมภพ ภูริวิกรัยพงศ์
คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร 51 ถนนเชื่อมสัมพันธ์ เขตหนองจอก กรุงเทพ 10530
โทร 02-988-3655, 02-988-3666 โทรสาร 02-988-4040 E-mail: [email protected]


การทำนายการเปลี่ยนแปลงของดวงอาทิตย์เป็นเรื่องที่ยากมาก เนื่องจากจำเป็นที่จะต้องเข้าใจถึงกระบวนการเปลี่ยนแปลงบนดวงอาทิตย์ว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร ซึ่งในปัจจุบัน นักดาราศาสตร์ได้ใช้แบบจำลองที่เรียกว่า"solar dynamo" ในการอธิบายถึงการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว โดยแบบจำลองดังกล่าว ได้ตั้งสมมติฐานว่า วัฏจักรดวงอาทิตย์ถูกขับเคลื่อนโดยการเปลี่ยนแปลงของสนามแม่เหล็กของดวงอาทิตย์เอง

ณ จุดเริ่มต้นของวัฏจักร เส้นแรงสนามแม่เหล็กมีลักษณะเหมือนกับเส้นที่แบ่งดวงอาทิตย์ออกเป็นส่วนๆ คล้ายกับกลีบของส้ม ถ้าดวงอาทิตย์มีลักษณะเป็นของแข็งเช่นโลก เส้นแรงสนามแม่เหล็กก็คงจะอยู่ ณ ตำแหน่งเดิมในขณะที่ดวงอาทิตย์เคลื่อนที่หมุนรอบตัวเอง แต่ในความเป็นจริงแล้ว ดวงอาทิตย์มีลักษณะเหมือนลูกบอลของกลุ่มแก๊ส และมีการหมุนรอบตัวเองที่แปลกประหลาด โดยบริเวณเส้นศูนย์สูตรจะหมุนเร็วกว่าบริเวณขั้วเหนือและขั้วใต้ของดวงอาทิตย์ นอกจากนี้ หลังจากการหมุนเป็นเวลา 4 ปี สนามแม่เหล็กจะทำการพันกันเป็นเกลียวรอบๆ ดวงอาทิตย์ จนท้ายที่สุด ลูปสนามแม่เหล็กที่พันกันยุ่งเหยิงและพัฒนาการเป็นคู่จุดมืดบนดวงอาทิตย์

กายภาพของการหมุนรอบตัวเองของดวงอาทิตย์

ในขณะที่สนามแม่เหล็กเริ่มที่จะพันกัน จำนวนลูปสนามแม่เหล็กจะเพิ่มจำนวนขึ้นและปรากฏขึ้นในบริเวณแลททิจูดที่ต่ำลงมา และ ณ ตำแหน่งที่ลูปต่างๆ เชื่อมต่อกันจะปรากฏเป็นกลุ่มแก๊สที่พุ่งสว่างเด่นขึ้นมา (prominence) และโซลาแฟลร์เกิดขึ้นเมื่อสนามแม่เหล็กเหล่านี้มาปะทะกันและปลดปล่อยพลังงานมหาศาลออกมา

เปลวสุริยะ (solar prominence)

เมื่อสนามแม่เหล็กพันกันยุ่งเหยิงมากขึ้น กิจกรรมที่เกิดขึ้นบนดวงอาทิตย์ก็จะเพิ่มขึ้นมากไปด้วย แต่ในเวลาเดียวกัน สนามแม่เหล็กก็จะทำลายตัวเองไปด้วย ซึ่งขึ้นอยู่กับขั้วของสนามแม่เหล็กด้วย โดยเส้นแรงสนามแม่เหล็กจะเคลื่อนไปยังบริเวณขั้วดวงอาทิตย์ หรือ ไปยังบริเวณเส้นศูนย์สูตร

จนท้ายที่สุด หลังจาก 11 ปี ดวงอาทิตย์จะสูญเสียสนามแม่เหล็กพร้อมๆ กัน แต่การเคลื่อนที่ของประจุไฟฟ้าของแก๊สที่อยู่ลึกเข้าไปในดวงอาทิตย์จะสร้างสนามแม่เหล็กใหม่ขึ้นมาอย่างรวดเร็ว พร้อมกับการสลับของขั้วเหนือใต้ของสนามแม่เหล็ก

วัฏจักรจุดมืดบนดวงอาทิตย์

เอกสารอ้างอิง
    [1] Suplee, C, “The SUN, living with the stormy star”, National Geographic, July, 2004.
    [2] Sparrow, G., The Solar System "Exploring the Planets and Their Moons from Mercury to Pluto and Beyond", Thunder Bay Press, 2006.
    [3] Universal Solar,“Our Home in Space”, National Geographic, 2006.

กลับไปด้านบน


copyright © 2016 กองโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีดิจิทัล สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
ชั้น 7 อาคาร B ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0-2141-6877 โทรสาร 0-2143-8027 e-mail: [email protected]