ศูนย์รวมความรู้

กระทรวงเทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร

รายละเอียดแนวทางการพัฒนากิจการอวกาศ
ของประเทศไทย
 


หน่วยงานในสังกัดกระทรวงไอซีที












<< เชื่อมโยงเว็บไซต์ >>

  หน้าหลัก \ แนะนำซอฟต์แวร์

    แนะนำซอฟต์แวร์

 โปรแกรม Orbitron
 ความต้องการของระบบพื้นฐานสำหรับใช้งานโปรแกรม
 การดาวน์โหลดโปรแกรม Orbitron ไปใช้งาน
 การติดตั้งโปรแกรม Orbitron
 การใช้งานโปรแกรม Orbitron


แนะนำตัวอย่างโปรแกรมคำนวณหาตำแหน่งของดาวเทียม

โปรแกรมที่ใช้ในการคำนวณหาตำแหน่งของดาวเทียมในปัจจุบันมีให้ผู้ใช้เลือกใช้ได้อย่างหลากหลาย เพื่อให้เหมาะสมกับความต้องการใช้งาน ซึ่งมีตั้งแต่โปรแกรมที่มีความง่ายต่อการใช้งานสามารถดาวน์โหลดไปใช้โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย จนไปถึงโปรแกรมที่มีความสามารถสูงในระดับพาณิชย์ แหล่งข้อมูลสำคัญที่น่าสนใจเพื่อเข้าไปเลือกใช้โปรแกรมคือ เว็บไซต์ http://www.amsat.org/tools ซึ่งจะรวบรวมการเชื่อมโยงไปยังโปรแกรมต่างๆ

รูปภาพแสดงตัวอย่างหน้าเว็บเพจที่รวบรวมโปรแกรมคำนวณหาตำแหน่งของดาวเทียม



โปรแกรม Orbitron
จากแหล่งข้อมูลข้างต้นโปรแกรมที่สามารถดาวน์โหลดมาใช้งานได้โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย และมีความง่ายต่อการใช้งานคือโปรแกรม Orbitron ซึ่งเป็นโปรแกรมที่ใช้งานบนระบบปฏิบัติการวินโดวส์ เหมาะสำหรับผู้เริ่มใช้งานและมีความสวยงาม สามารถปรับแต่งค่าเพื่อให้แสดงผลได้หลากหลายตามความต้องการ ซึ่งมีคุณสมบัติที่สำคัญได้แก่
  • แบบจำลองการพยากรณ์แบบ NORAD SGP4/SDP4
  • สามารถแสดงการคำนวณตำแหน่งดาวเทียมได้ถึง 2000 ดวงพร้อมๆ กัน จากแฟ้มข้อมูล TLE
  • สามารถแสดงการติดตามดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ได้
  • สามารถแสดงผลได้ทั้งแบบเวลาจริงและการจำลองเวลา
  • มีข้อมูลวงโคจรของดาวเทียม
  • แสดงผลแบบเรดาร์ได้
  • หน้าต่างการทำงานใช้งานง่ายและยืดหยุ่นต่อการใช้งาน
  • มีฐานข้อมูลตำแหน่งเมืองสำคัญของโลกทั่วโลก
  • มีฐานข้อมูลความถี่การใช้งานของดาวเทียม
  • สามารถเทียบเวลามาตรฐานผ่านเครื่องให้บริการ NTP
  • สามารถปรับปรุงข้อมูล TLE ผ่านระบบเครือข่ายโดยอาศัยโปรโตคอล HTTP
  • และอื่นๆ

ความต้องการของระบบพื้นฐานสำหรับใช้งานโปรแกรม ได้แก่
  • Windows 9x/2k/Me/XP/2003, Linux [with Wine emulation]
  • 150 MHz processor (300 MHz)
  • 16 MB RAM (32 MB)
  • 5 MB free space on hard drive
  • 640x480 screen resolution (800x600x16 bit)
รูปภาพแสดงตัวอย่างหน้าจอของโปรแกรม Orbitron



การดาวน์โหลดโปรแกรม Orbitron ไปใช้งาน
ผู้ใช้สามารถดาวน์โหลดโปรแกรมไปใช้งานโดยเลือกดาวน์โหลดได้จากเว็บไซต์ของโครงการ <ดาวน์โหลด>หรือที่ http://www.stoff.pl/downloads.php
แฟ้มข้อมูลที่ให้เลือกดาวน์โหลดเพื่อติดตั้งมีอยู่ 2 แบบด้วยกันคือแฟ้มข้อมูลที่พร้อมติดตั้ง (exe) และข้อมูลที่บีบอัดข้อมูล (zip) ไว้ซึ่งจะมีวิธีการติดตั้งที่แตกต่างกัน ในที่นี้เพื่อง่ายต่อการติดตั้งขอแนะนำให้ดาวน์โหลดแฟ้มข้อมูลที่พร้อมติดตั้ง (exe) ซึ่งจะมีขนาดประมาณ 2 เมกกะไบต์

รูปภาพแสดงตัวอย่างหน้าดาวน์โหลดโปรแกรม



การติดตั้งโปรแกรม Orbitron
1. กดดับเบิ้ลคลิกที่แฟ้มข้อมูลพร้อมติดตั้ง (orbitron.exe)

2. โปรแกรมจะขึ้นเมนูให้เลือกภาษา ให้เลือกที่ภาษาอังกฤษหรือภาษาอื่นที่ต้องการ (โดยค่าเริ่มต้นของโปรแกรมจะเป็นภาษาอังกฤษ)

3. โปรแกรมจะขึ้นหน้าจอต้อนรับขึ้นมา ให้กด Next เพื่อทำงานต่อไป

4. โปรแกรมจะขึ้นเมนูให้เลือกโฟล์เดอร์ปลายทางที่จะติดตั้งโปรแกรม (โดยค่าเริ่มต้นของโปรแกรมจะติดตั้งโปรแกรมลงในโฟล์เดอร์ C:\Program Files\Orbitron) ให้เลือก Next เพื่อเลือกติดตั้งตามค่าเริ่มต้น หรือ กดเลือก Browse เพื่อเลือกปลายทางที่ต้องการ

5. โปรแกรมจะขึ้นหน้าจอให้เลือกติดตั้งแฟ้มข้อมูลโปรแกรม ให้กด Next เพื่อติดตั้งตามค่าเริ่มต้นที่โปรแกรมแนะนำ หรือกดเลือกแฟ้มที่ต้องการด้วยตัวเอง

6. โปรแกรมจะให้เลือกติดตั้งรายละเอียดย่อย เช่น จะสร้างไอคอนหรือไม่ เป็นต้น ให้กด Next เพื่อติดตั้งตามค่าเริ่มต้นที่โปรแกรมแนะนำ หรือเลือกรายละเอียดตามความต้องการ

7. ลำดับต่อไปโปรแกรมจะขึ้นข้อมูลให้ยืนยันค่าที่เลือกไว้อีกครั้ง หากค่าที่ติดตั้งถูกต้องตามที่ต้องการแล้วให้กด Install เพื่อไปขั้นตอนการสำเนาแฟ้มข้อมูลลงฮาร์ดดิสก์

8. เมื่อโปรแกรมติดตั้งสมบูรณ์แล้วจะขึ้นหน้าจอแสดงว่าได้ติดตั้งโปรแกรมสมบูรณ์แล้ว ให้กด Finish เพื่อเสร็จสิ้นกระบวนการติดตั้งโปรแกรม

9. หลังจากทำการติดตั้งโปรแกรมเรียบร้อยแล้ว โปรแกรมจะเรียกตัวเองอัตโนมัติ (หากเราเลือกให้ Launch Orbitron ในขั้นตอนที่ 8 ) เมื่อเรียกโปรแกรมครั้งแรก โปรแกรมจะสอบถามว่าเราจะต้องการปรับปรุงค่า TLE (Keplerien Elements) ผ่านระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ตหรือไม่ หากเครื่องคอมพิวเตอร์ไม่ได้ต่ออินเตอร์เน็ตให้กด No

10. หากเลือกกด YES โปรแกรมจะให้เลือกเซิร์ฟเวอร์เพื่อติดต่อไปดึงเอาไฟล์ TLE ที่ใหม่ล่าสุดมาปรับปรุงข้อมูล เมื่อเลือกเซิร์ฟเวอร์ที่ต้องการได้แล้วให้กด OK เพื่อปรับปรุง TLE ทำตามขั้นตอนจนเสร็จสิ้น

11. เมื่อทำตามขั้นตอนที่ 9 หรือ 10 เสร็จสิ้นโปรแกรมก็จะพร้อมให้ใช้งานได้แล้ว


การใช้งานโปรแกรม Orbitron
การเรียกใช้งานโปรแกรมสามารถกดดับเบิ้ลคลิกที่ไอคอนของ Orbitron ที่อยู่บน Desktop หรือเลือกโปรแกรมจากเมนู Orbitron จากเมนูโปรแกรมของระบบปฏิบัติการวินโดวส์ และเลือกโปรแกรม Orbitron

โปรแกรม Orbitron จะแบ่งหน้าจอแสดงผลออกเป็น 3 ส่วนใหญ่ๆ ด้วยกันคือ
1. หน้าจอหลักแสดงผลการเคลื่อนที่ของดาวเทียม

โดยในส่วนนี้จะแสดงให้เห็นถึงเส้นทางการโคจรของดาวเทียมที่เราสนใจ โดยแสดงเป็นจุดหรือสัญลักษณ์พร้อมอักษรย่อหรือชื่อของดาวเทียม และตำแหน่งของดาวเทียมที่เราเลือกเอาไว้พร้อมทั้งแสดงให้เห็นพื้นที่ภูมิศาสตร์บนโลก เพื่อแสดงให้เห็นถึงตำแหน่งที่ตั้งของสถานีภาคพื้นดินและตำแหน่งปัจจุบันของดาวเทียมว่าเคลื่อนผ่านในตำแหน่งใดของโลก รวมทั้งสามารถแสดงให้เห็นการเคลื่อนที่ผ่านของดวงจันทร์และดวงอาทิตย์โดยมีเส้นแบ่งระหว่างจุดที่แสงอาทิตย์ส่องถึงและพื้นที่มืดที่แสงอาทิตย์ส่องไปไม่ถึงซึ่งจะแสดงเป็นสีที่ทึบกว่า

2. หน้าจอแสดงแผงควบคุมของโปรแกรม

ภายในหน้าจอแผงควบคุมจะแบ่งกลุ่มคำสั่งและค่าการแสดงผลออกเป็นแถบคำสั่งต่างๆ ดังนี้

2.1 แถบหลัก (Main)
รูปภาพแสดงแถบควบคุมหลัก

ภายในหน้าจอแผงควบคุมหลัก จะประกอบไปการปรับโหมดการแสดงผล ซึ่งจะมีให้เลือกว่าจะให้โปรแกรมแสดงผลการคำนวณตำแหน่งของดาวเทียมในลักษณะเวลาจริง (Real time) หรือการจำลองเวลา (Simulation)

หากผู้ใช้เลือกโหมดเวลาจริงช่องแสดงวันเวลาจะเป็นแถบสีเทา หมายถึงไม่สามารถเลือกเวลาได้ โดยเวลาที่ใช้จะมีให้เลือก 2 แบบด้วยกันคือ เวลาท้องถิ่น (Local Time) หรือ เวลามาตรฐานสากล (UTC)

หากผู้ใช้เลือกโหมดจำลองเวลาช่องแสดงวันเวลา จะเปิดให้ผู้ใช้ตั้งเวลาเริ่มต้นและแสดงความเร็วต่อหนึ่งวินาทีเป็นเวลาต่างๆ ทั้งในหน่วย วินาที, นาที, ชั่วโมง, วัน, คาบเวลา หรือ จุดทดสอบ โดยผู้ใช้สามารถสั่งให้แสดงผล ไปข้างหน้า (>>> , -> ) หรือ ย้อนหลัง ( <<< , <- ) ได้ตามต้องการ

นอกจากส่วนของเวลาแล้วโปรแกรมยังมีปุ่มให้เลือกอีก ดังนี้

ปุ่มหน้าต่างช่วยเหลือ เมื่อกดเลือกจะแสดงหน้าจอดังนี้

ปุ่มการจับภาพหน้าจอขณะนั้น เมื่อกดปุ่มนี้โปรแกรมจะบันทึกหน้าจออัตโนมัติโดยขึ้นข้อความดังนี้

ปุ่มลดหน้าวินโดว์ของโปรแกรม

ปุ่มปิดโปรแกรม เมื่อกดเลือก โปรแกรมจะขึ้นหน้าต่างให้ยืนยันการปิดโปรแกรม หากต้องการปิดให้เลือกกด YES ถ้าไม่ต้องการให้กดเลือก No

ปุ่มปรับปรุงค่าโปรแกรม เมื่อกดเลือก โปรแกรมจะแสดงหน้าจอหน้าต่างย่อยที่แสดงแถบข้อมูลที่ต้องการแก้ไขต่างๆ อีก 6 แถบ ได้แก่ แถบทั่วไป (General), แถบแผนที่โลก (World Map), แถบปรับปรุง TLE (TLE Update), แถบเทียบเวลา (Time Synch), แถบอื่นๆ (Miscellaneous) และแถบเพิ่มเติม (Extra)

ภาพด้านบนแสดงค่าภายในแถบทั่วไป จะมีส่วนที่เกี่ยวข้องคือ การแสดงผลรูปแบบของค่า RA/Decl, ค่า Lon/Lat output (แสดงค่าละติจูตและลองติจูต), ค่าของเวลาท้องถิ่น ซึ่งให้เลือกแบบอัตโนมัติหรือปรับค่าได้ตามความต้องการ และรูปแบบวันที่ที่ต้องการให้แสดงผลออกมา


ภาพด้านบนแสดงค่าภายในแถบแผนที่โลก จะมีค่า Preset ให้เลือกในแบบต่างๆ ตามที่ผู้ใช้ต้องการ และผู้ใช้สามารถสร้างค่า Preset ใหม่เป็นของตัวเองได้ โดยกดเลือกที่ปุ่ม

รูปภาพแสดงให้เห็นถึงการเลือกค่า Preset เป็นแบบ Colored

ภาพด้านบนแสดงค่าภายในแถบปรับปรุง TLE จะแสดงให้ผู้ใช้เลือกเซิร์ฟเวอร์ที่ใช้ในการดาวน์โหลดแฟ้ม TLE ล่าสุด โดยกดปุ่ม เพื่อให้โปรแกรมติดต่อกับเซิร์ฟเวอร์ที่เลือกไว้เพื่อดาวน์โหลดแฟ้มข้อมูลมาติดตั้งภายในเครื่อง

ภาพด้านบนแสดงค่าภายในแถบเทียบเวลา โดยโปรแกรมจะให้เลือกเซิร์ฟเวอร์ที่บริการเวลามาตรฐานของโลก โดยกดที่ปุ่ม เพื่อเปรียบเทียบเวลา

ภาพด้านบนแสดงค่าภายในแถบอื่นๆ

ภาพด้านบนแสดงค่าภายในแถบเพิ่มเติม

ปุ่มโหลดค่าโปรไฟล์

ปุ่มใช้บันทึกค่าโปรไฟล์ โดยโปรแกรมจะให้เลือกบันทึกค่าต่างๆ ตามที่เราต้องการเก็บไว้เพื่อใช้ในโอกาสต่อไป

ปุ่มแสดงข้อความจากระบบ เมื่อเรากดปุ่มนี้โปรแกรมจะแสดงข้อความที่ระบบส่งมาให้ดังรูป

ปุ่มปรับหน้าจอเป็นกลางคืน เมื่อกดปุ่มหน้าจอจะมืดลงดังรูป

ปุ่มซ่อนแผงควบคุม เมื่อกดปุ่มแผงควบคุมจะหายไปดังรูป

ปุ่มขยายหน้าจอหลัก เมื่อกดปุ่มหน้าจอแสดงแผนที่จะขยายเต็มที่

ปุ่มแสดงผลแบบเต็มหน้าจอหรือวินโดว์

ค่าตัวเลขแสดงถึงการทำปรับปรุงหน้าจอแสดงการเคลื่อนที่ของดาวเทียม มีหน่วยเป็นวินาที

ปุ่มเปิดและปิดหน้าจอแสดงเวลา

2.2 แถบปรับการแสดงผล (Visualization)

ภายในแถบปรับการแสดงผล จะมีค่าให้ปรับเลือกต่างๆ เช่นค่าของมินิเรดาห์, ค่าดาวเทียมที่ติดตาม, ข้อมูลที่แสดงบนแผนที่ เป็นต้น ซึ่งเราสามารถเลือกให้แสดงผลในรูปแบบของ World Map หรือ Radar ได้ โดยภายใน World Map จะเลือกให้แสดงดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ เงายามค่ำคืนได้ตามความต้องการ โดยการ click ให้มีเครื่องหมายถูกหน้าสิ่งที่ต้องการให้แสดงผล และเอาเครื่องหมายถูกออกหน้าชื่อที่ไม่ต้องการให้แสดงผล

ภาพแสดงตัวอย่างหน้าจอที่เลือกแสดงผลเป็นเรดาห์


2.3 แถบตำแหน่งที่ตั้ง (Location)

ภายในแถบตำแหน่งที่ตั้ง ผู้ใช้สามารถเลือกเมืองสำคัญๆ ของโลกได้จากฐานข้อมูลของโปรแกรมด้านขวามือ หรือผู้ใช้สามารถปรับแต่งสถานที่ของตนเองได้โดยกำหนดชื่อสถานที่ตั้ง และกำหนดค่าลองติจูตและละติจูตของตำแหน่งที่ตั้งได้ รวมทั้งค่าอื่นๆ ได้ตามต้องการ หลังจากนั้นก็ให้กดเลือก Choose เพื่อเลือกสถานที่ตั้ง นอกจากนี้ผู้ใช้ยังสามารถเก็บที่ตั้งที่ปรับปรุงแล้วลงฐานข้อมูลเดิมหรือเพิ่มฐานข้อมูลได้เองตามความต้องการ

2.4 แถบข้อมูลดาวเทียมและวงโคจร (Sat/Orbit info)

ภายในแถบข้อมูลดาวเทียมและวงโคจรจะแสดงให้เห็นถึงรายละเอียดของดาวเทียมที่ผู้ใช้กำลังเลือกใช้งานอยู่

2.5 แถบติดตั้งค่าการพยากรณ์ตำแหน่งดาวเทียม (Prediction Setup)

ภายในแถบตั้งค่าการพยากรณ์จะมีค่าให้ตั้งคือเลือกว่าจะให้คำนวณเป็นช่วงอัตโนมัติหรือกำหนดเอง และให้คำนวณล่วงหน้าเป็นระยะเวลาเท่าใด โดยมีค่าเงื่อนไขต่างๆ ตามที่เราต้องการเช่น ต้องการมองเห็นได้หรือไม่ (Illumination required), มีความสว่างของดาวเทียมอย่างน้อยเท่าไหร่ (Minimum flare mag) เป็นต้น โดยการคำนวณสามารถเลือกคำนวณทั้งหมด (All), เฉพาะที่ติดตาม (Tracked) หรือ ดวงที่เลือกขณะนั้น (Active)

2.6 แถบพยากรณ์ตำแหน่งดาวเทียม (Prediction)

ภายในแถบพยากรณ์จะเกี่ยวเนื่องกับแถบติดตั้งค่าพยากรณ์ โดยจะแสดงผลตามที่ผู้ใช้ได้เลือกค่าต่างๆ ไว้แล้วในแถบติดตั้งค่าพยากรณ์ เมื่อต้องการให้แสดงผลการคำนวณก็ให้กดเลือก Predict โปรแกรมจะทำการแสดงผลค่าที่คำนวณมาให้ดังภาพด้านล่าง


โดยผู้ใช้สามารถบันทึกข้อมูลที่ได้ลงบนฮาร์ดดิสก์โดยกดปุ่ม หรือทางเครื่องพิมพ์โดยกดปุ่ม ได้

2.7 แถบควบคุมการหมุนแกนและวิทยุ (Rotor/Radio)

ภายในแถบข้อมูลควบคุมการหมุนแกนและวิทยุนี้ จัดทำขึ้นเพื่อช่วยในการคำนวณการหมุนแกนของเสาอากาศรับสัญญาณจากดาวเทียม เพื่อให้เสาแบบหมุนแกนสามารถหมุนตามทิศทางการเคลื่อนที่ของดาวเทียมได้ รวมทั้งสามารถกำหนดช่องความถี่ในการรับส่งข้อมูลผ่านทางวิทยุ เพื่อติดต่อกับดาวเทียมที่เราต้องการได้

2.8 แถบแสดงข้อมูลโปรแกรม (About)

3. หน้าจอแสดงข้อมูลของดาวเทียมและเวลาของโปรแกรมที่ใช้แสดงผล

ภายใต้หน้าจอแสดงข้อมูลของดาวเทียมจะแสดงให้เห็นถึงรายชื่อดาวเทียมที่โปรแกรมสามารถทำการคำนวณการเคลื่อนที่ได้ โดยผู้ใช้สามารถเลือกทำการติดตามดาวเทียมได้โดยการกดเลือกเครื่องหมายถูกหน้าชื่อดาวเทียมที่ต้องการ และเมื่อดับเบิ้ลคลิกที่ชื่อดาวเทียมจะเป็นการเลือกดาวเทียมปัจจุบันที่ต้องการติดตาม โดยดามเทียมที่ได้เลือกไว้เป็น Active จะมีเส้นรัศมีการให้บริการของดาวเทียม (Foot Print) แสดงให้เห็นในแผนที่โลก

เมื่อผู้ใช้เลือกแถบข้อมูล (Data) จะเป็นการแสดงรายละเอียดของดาวเทียมที่ผู้ใช้เลือกไว้เป็นดาวเทียม Active ออกมา และผู้ใช้สามารถเลือกประเภทของดาวเทียมได้โดยการกดปุ่ม Load TLE ซึ่งโปรแกรมจะให้เลือกเปิดแฟ้ม TLE ที่เราต้องการเพื่อให้เลือกติดตามดาวเทียมได้ ดังรูป


หมายเหตุ สำนักกิจการอวกาศแห่งชาติ จัดทำเว็บไซต์ www.space.mict.go.th เพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ด้านกิจการอวกาศ
หากท่านใดจะนำข้อมูลของเว็บไซต์ไปใช้ กรุณาอ้างอิงเว็บไซต์ด้วย

กลับไปด้านบน


copyright © 2016 กองโครงสร้างพื้นฐานเทคโนโลยีดิจิทัล สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
ชั้น 7 อาคาร B ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา 5 ธันวาคม 2550 ถนนแจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ 10210
โทรศัพท์ 0-2141-6877 โทรสาร 0-2143-8027 e-mail: [email protected]